4.17 – Het avondmaal

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. Een verbeterde versie van deze vertaling is verkrijgbaar in druk en als e-book. Het zal nog even duren voor alle laatste correcties ook op de website doorgevoerd zijn.

Gerrit Veldman

4.17.1 – Het doel van het avondmaal

God heeft ons voor eens en voor altijd in zijn gezin opgenomen. En Hij wil ons niet alleen beschouwen als slaven, maar als zijn...

4.17.2 – De wonderlijke ruil

Voor mensen met een vroom hart kan dit sacrament groot vertrouwen en genot opleveren. Want ze hebben het bewijs dat we met Christus zijn...

4.17.3 – Lichamelijk en geestelijk voedsel

In dit sacrament hebben we zo’n overtuigend bewijs van al deze dingen, dat het voor ons vast moet staan dat ze ons net zo...

4.17.4 – De belofte van het avondmaal

De belangrijkste functie van het sacrament is dus niet dat het ons simpelweg en zonder hogere gedachten ons Christus’ lichaam aanbiedt. Nee, het gaat...

4.17.5 – Eten en drinken uit geloof

Nu blijft nog over dat we al deze dingen krijgen door middel van toepassing. Dat gebeurt niet alleen door het evangelie, maar ook door...

4.17.6 – Augustinus en Chrysostomos over gelovig eten en drinken

Mijn tegenstanders nemen Augustinus als hun advocaat. Maar als hij dat we gelovig eten, bedoelt hij niets anders dan dat het geen eten is...

4.17.7 – Het mysterie van het avondmaal

Er zijn ook mensen die wel erkennen dat we deel hebben aan Christus. Maar als ze willen laten zien wat dat inhoudt, laten ze...

4.17.8 – Christus woont in ons vlees

Allereerst leert de Schrift ons dat Christus vanaf het begin het levendmakende Woord van de Vader is, de bron en oorsprong van het leven....

4.17.9 – Christus’ vlees maakt levend

Nu heeft Christus’ vlees niet van zichzelf zoveel kracht dat het ons levend zou kunnen maken. Want in de eerste toestand van dat vlees...

4.17.10 – De aanwezigheid van Christus’ vlees in het avondmaal

Samenvattend: onze zielen worden door Christus’ vlees en bloed net zo gevoed als brood en wijn ons lichaam voeden en in leven houden. Want...

4.17.11 – Betekenis, materie en effect

Ik zeg dus – en dat is altijd geaccepteerd geweest in de kerk en wordt tegenwoordig geleerd door degenen die de juiste opvatting hebben:...

4.17.12 – Christus’ lichaam is niet ruimtelijk aanwezig

Ik ben nu toe aan de extreme vermengingen die uit bijgeloof zijn ingevoerd. Want de satan heeft hier een wonderlijk sluw spelletje gespeeld om...

4.17.13 – De dwaling van de scholastici

De scholastici waren huiverig voor zo’n barbaarse goddeloosheid. Daarom ging zij voorzichtiger te werk. Toch doen ook zij niets anders dan een spelletje spelen...

4.17.14 – Transsubstantiatie

Hieruit is de verzonnen transsubstantiatieleer voortgekomen. Daar strijden de scholastici tegenwoordig feller voor dan voor alle andere artikelen van hun geloof. De eerste uitvinders...

4.17.15 – Weerlegging van argumenten voor transsubsantiatie

De goocheltrucs van de satan zouden de scholastici nooit zo schandelijk bedrogen hebben, als ze niet al betoverd waren door de dwaling dat het...

4.17.16 – Consubstantiatie

Anderen snappen dat je geen eind kunt maken aan de analogie tussen het teken en de uitgebeelde werkelijkheid, zonder dat de inhoud van het...

4.17.17 – Consubstantiatie past niet bij een echt menselijk lichaam

En om koppig hun eenmaal onbezonnen aangenomen dwaling te verdedigen, beweren sommigen dat Christus’ vlees nooit een andere omvang gehad heeft dan zo ver...

4.17.18 – Christus is aanwezig door de kracht van de Geest

Kom op zeg! Als je het lichaam en bloed van de Heer zo graag wilt vasthechten aan brood en wijn, dan kan het niet...

4.17.19 – Christus’ hemelse luister en zijn menselijke natuur

Wij moeten Christus echter op de volgende manier aanwezig zien in het avondmaal. We mogen Hem niet vastmaken aan het element van het brood...

4.17.20 – De instelling van het avondmaal

Maar voor we verder gaan, moeten we de eerst Christus’ instelling zelf behandelen. Vooral omdat het meest plausibele tegenargument van mijn tegenstanders is dat...

4.17.21 – Figuurlijke interpretatie

Er zit dus niets anders op dan dat we erkennen dat, vanwege de verwantschap tussen de symbolen en de inhoud die er door gesymboliseerd...

4.17.22 – Het woordje ‘is’

Maar stel dat iemand voor al deze dingen blind is en koppig vasthoudt aan enkel dit woord: ‘Dit is,’ alsof dat dit sacrament apart...

4.17.23 – Letterlijke interpretatie

Om heel geletterd te lijken, verbieden deze goede leermeesters om ook maar iets af te wijken van de letterlijke betekenis. Ik echter – als...

4.17.24 – Geen onderwerping aan menselijke logica

Maar de schande van deze leugen kan ik niet volledig uitwissen als ik niet ook een andere beschuldiging weerleg. Want mijn tegenstanders beweren dat...

4.17.25 – Gods Woord moet geïnterpreteerd worden

Mijn tegenstanders voeren aan dat ze het Woord hebben dat Gods wil bekend maakt. Maar ze hebben alleen gelijk als we hun toestaan de...

4.17.26 – Christus’ lichaam is niet op aarde, maar in de hemel

Maar niets is zo effectief om het geloof van de vromen te versterken als dat ze leren dat de leer die ik gegeven heb,...

4.17.27 – De betekenis van Christus’ hemelvaart

Maar geeft het zo vaak herhaalde woord ‘opvaren’ dan geen verhuizing aan van de ene plek naar de andere? Mijn tegenstanders ontkennen dat. Volgens...

4.17.28 – Augustinus over Christus’ aanwezigheid op aarde

Maar de verdedigers van dit valse dogma schamen zich er totaal niet voor om het te tooien met instemmingsverklaringen van oude schrijvers. Vooral van...

4.17.29 – Christus heeft een echt menselijk lichaam

Maar mijn tegenstanders hebben veel vertrouwen in deze schuilplaats van een onzichtbare aanwezigheid. Dus, kom op, laten we eens kijken hoe goed ze zich...

4.17.30 – Christus’ lichaam is niet alomtegenwoordig

Ook al zou ik mijn tegenstanders toegeven wat ze over de onzichtbare aanwezigheid zeggen, dan is daarmee nog niet bewezen dat Christus’ lichaam onbegrensd...

4.17.31 – Christus komt niet naar beneden, maar haalt ons naar boven

Maar als je geen andere aanwezigheid van Christus’ vlees in het avondmaal accepteert dan in het brood, dan vergis je je erg. Want dan...

4.17.32 – Afwijzing van absurde ideeën

Verder, als je mij vraagt naar de manier waarop Christus aanwezig is, dan schaam ik me er niet voor om te erkennen dat dit...

4.17.33 – Ongelovigen en het avondmaal

Op dezelfde manier moeten we beoordelen dat mijn tegenstanders ontkennen dat ze deel hebben aan Christus’ vlees als ze het niet onder het brood...

4.17.34 – Augustinus over ongelovigen en het avondmaal

Van de oude schrijvers heeft vooral Augustinus dit artikel van de leer verdedigd, dat van de sacramenten niets afgaat en dat de genade die...

4.17.35 – Het avondmaalsbrood mag niet aanbeden worden

Als we dit weten, zal dat ons ook gemakkelijk aftrekken van vleselijk aanbidden. Sommigen hebben dat uit een verkeerde overmoed in het sacrament ingesteld....

4.17.36 – Bijgeloof en afgoderij

Dit is allemaal bedoeld om vrome lezers te laten beseffen hoe gevaarlijk het is om bij zulke moeilijke dingen van Gods eenvoudige Woord af...

4.17.37 – Bijgelovige rituelen

Maar als bijgeloof eenmaal de juiste grenzen overschreden heeft, houdt het niet meer op met zondigen. En dus zijn ook deze mensen nog verder...

4.17.38 – Het avondmaal als aansporing tot liefde

In de derde plaats wilde de Heer dat het sacrament ons zou aansporen. En niets anders zou ons zo sterk kunnen bezielen en aanvuren...

4.17.39 – Het avondmaal kan niet zonder het Woord

En dit bevestigt heel goed wat ik ergens anders gezegd heb: dat de juiste bediening van dit sacrament niet bestaat zonder het Woord. Want...

4.17.40 – Zelfonderzoek

Verder zien we dat dit heilige brood van het avondmaal van de Heer geestelijk voedsel is, niet alleen zoet en lekker, maar ook gezond...

4.17.41 – Uit onszelf zijn we het nooit waard

Om mensen erop voor te bereiden dat ze het waard zijn om het avondmaal te eten, heeft men algemeen op een vreselijke manier arme...

4.17.42 – We moeten God onze onwaardigheid aanbieden

Nu kunnen we gemakkelijk beoordelen wat voor leer er in het pausdom heerst en van wie die leer afkomstig is. Het is een leer...

4.17.43 – Hoe het avondmaal gevierd moet worden

Verder, wat betreft het uiterlijke ritueel maakt het niet uit of de gelovigen het brood in de hand nemen of niet, of ze het...

4.17.44 – Vaak avondmaal vieren

Wat ik tot nu toe over dit sacrament heb uitgelegd, laat heel duidelijk zien dat het niet is ingesteld om het slechts eenmaal per...

4.17.45 – Augustinus en Chrysostomos over vaak avondmaal vieren

Met deze bepalingen wilden de heilige mannen in stand houden dat het avondmaal vaak gebruikt werd. Deze gewoonte was overgeleverd door de apostelen en...

4.17.46 – Eén maal per jaar avondmaal vieren is te weinig

En de gewoonte die beveelt dat we één keer per jaar deelnemen, is natuurlijk echt een uitvinding van de duivel, door wiens bediening die...

4.17.47 – Zowel brood als wijn voor alle gelovigen

Uit dezelfde werkplaats komt ook nog een andere bepaling: het beste deel van Gods volk wordt beroofd van de helft van het avondmaal. Het...

4.17.48 – Wijn is niet alleen voor de priesters

Ik weet wel dat de dienaren van de satan op dit punt uitvluchten hebben, zoals ze steeds met de Schrift spotten. In de eerste plaats...

4.17.49 – De kerkvaders over zowel brood als wijn

Maar waarom heb ik het nog over iets dat heel goed bekend is? Lees maar alle schrijvers in het Grieks en Latijn. Overal zul...

4.17.50 – Christus en Paulus laten iedereen delen in zowel brood als wijn

In de derde plaats: waarom zei Christus over het brood simpelweg dat ze het moesten eten, maar over de beker dat ze daar allemaal...

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.