Institutie Boek 4 – De genademiddelen 4.12 – Kerkelijke tucht

4.12 – Kerkelijke tucht

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. Een verbeterde versie van deze vertaling is verkrijgbaar in druk en als e-book. Het zal nog even duren voor alle laatste correcties ook op de website doorgevoerd zijn.

Gerrit Veldman

4.12.1 – Tucht is onmisbaar

Tot hiertoe heb ik de behandeling van de tucht van de kerk nog uitgesteld. Maar nu moet ik die in enkele woorden uitleggen. Daarna...

4.12.2 – Persoonlijke vermaningen

Het eerste fundament onder de tucht is dat er ruimte moet zijn voor persoonlijke vermaningen. Dat wil zeggen: als iemand niet uit eigen beweging...

4.12.3 – Verborgen en openbare zonden

Maar Christus heeft het hier alleen over verborgen zonden. Daarom moeten we deze indeling maken: sommige zonden zijn verborgen en andere zijn openbaar of...

4.12.4 – Misdaden en de ban

We moeten ook nog een ander onderscheid maken: sommige zonden zijn overtredingen, andere misdaden of schanddaden. Om de laatsten te corrigeren moeten we niet...

4.12.5 – Drie doelen van de tucht

Met zulke correcties en met de ban heeft de kerk drie doelen op het oog. Het eerste doel is dat onder de christenen geen mensen...

4.12.6 – De uitvoering van de tucht

Nu ik zo de doelen opgesomd heb, moeten we alleen nog kijken hoe de kerk dit onderdeel van de tucht dat in de rechtspraak...

4.12.7 – In de oude kerk waren zelfs vorsten onderworpen aan de tucht

Niemand was van deze tucht uitgezonderd. Zelfs vorsten onderwierpen zich eraan, samen met de mensen uit het volk. En terecht. Want het stond vast...

4.12.8 – Het belang van zachtmoedigheid

We moeten echter wel bedenken dat de strengheid van de kerk gepaard hoort te gaan met een geest van zachtmoedigheid. Want zoals Paulus gebiedt,...

4.12.9 – De grenzen van de tucht

Nu wordt in heel het lichaam van de kerk deze zachtmoedigheid geëist: ze moet gevallenen toegeeflijk en niet extreem streng straffen, maar liever volgens...

4.12.10 – De ban is geen veroordeling voor eeuwig

Want als Christus belooft dat in de hemel vastgebonden zal zijn wat de zijnen op aarde vastgebonden hebben,1 dan beperkt Hij de macht om...

4.12.11 – De tucht mag niet ten koste gaan van eenheid en vrede

Om de tucht te beperken is ook vooral nodig wat Augustinus als argument gebruikt tegenover de donatisten: ook al zien kerkleden dat de kerkenraad...

4.12.12 – De dwaling van de donatisten en de wederdopers

Augustinus zegt dit vanwege de veeleisendheid van de donatisten. Zij zagen in de kerken gebreken die door de bisschoppen wel met woorden berispt, maar...

4.12.13 – Onderwijs voor velen, tucht voor enkelingen

Augustinus beveelt vooral één ding aan: als de grote massa met de zonde besmet is geraakt, is de strenge barmhartigheid van een sterke tucht...

4.12.14 – Vasten

Het doel van de tucht dat nu nog over is, valt eigenlijk niet onder de sleutelmacht. Het houdt in dat de herders, in overeenstemming...

4.12.15 – Het doel van vasten

Heilig en legitiem vasten heeft drie doelen. We gebruiken het om het vlees te verzwakken en te onderwerpen, om te voorkomen dat het losbandig...

4.12.16 – Vasten en bidden

Omdat vasten een teken van verootmoediging is, wordt het vaker gebruikt in het openbaar dan persoonlijk, ook al past het bij beide, zoals ik...

4.12.17 – Vasten als teken van berouw

Opnieuw, als er pest, hongersnood of oorlog begint te woeden, of als het land op een andere manier een of andere ramp boven het...

4.12.18 – Een definitie van vasten

Maar laat ik een definitie geven van wat vasten eigenlijk is, om vergissingen in de betekenis van het woord te voorkomen. Met vasten bedoel...

4.12.19 – Vasten uit bijgeloof

Maar we moeten er altijd vooral voor oppassen dat er bijgeloof binnensluipt, zoals dat vroeger gebeurd is. Dat heeft de kerk veel ellende gebracht....

4.12.20 – Vasten in de veertigdagentijd

Toen was het ook gewoonte te worden om je bijgelovig te houden aan het vasten in de veertigdagentijd. Want het gewone volk dacht dat...

4.12.21 – Misstanden bij het vasten

Daarna kwamen er slechtere tijden. Bij de verkeerde ijver van het volk kwam ook nog de onwetendheid en onkunde van de bisschoppen en bovendien...

4.12.22 – De tucht voor geestelijken

Nu volgt het tweede onderdeel van de tucht dat speciaal gericht is op de geestelijkheid. Deze tucht bevatten de canones – ‘regels’ – die...

4.12.23 – Het celibaat

In één kwestie zijn de pausgezinden extreem star en onverbiddelijk: ze staan priesters niet toe om te trouwen. En ik hoef niet te zeggen...

4.12.24 – Christus en Paulus keuren het huwelijk goed

De pausgezinden brengen hiertegen in dat een priester door een bepaald kenmerk hoort te verschillen van het volk. Alsof de Heer er niet voor...

4.12.25 – De priesters uit het Oude Testament zijn geen goed voorbeeld

Al is het verbod van de pausgezinden nog zo duidelijk in strijd met Gods Woord, toch vinden ze in de Schrift nog iets waarmee...

4.12.26 – De kerkvaders beschouwden het huwelijk als heilig

Bovendien was het wonderlijk brutaal dat de pausgezinden die fraaie kuisheid hebben aangeprezen als iets onmisbaars. Daarmee beledigen ze de oude kerk! Die was...

4.12.27 – Het ontstaan van het celibaat als ideaal

Daarna kwamen er tijden waarin het celibaat nog bijgeloviger bewonderd werd. Vandaar telkens weer dat onbeheerste opdreunen van lofprijzingen op maagdelijkheid. Algemeen geloofde men...

4.12.28 – Een kuis huwelijk is beter dan een onkuis celibaat

Dus steeds als de verdedigers van de nieuwe tirannie het verleden als voorwendsel gebruiken om hun celibaat te verdedigen, moeten we dit antwoord geven:...

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.