Institutie Institutie Boek 4 – De genademiddelen

Boek 4 – De genademiddelen

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

4.17.16 – Consubstantiatie

Anderen snappen dat je geen eind kunt maken aan de analogie tussen het teken en de uitgebeelde werkelijkheid, zonder dat de inhoud van het...

4.17.17 – Consubstantiatie past niet bij een echt menselijk lichaam

En om koppig hun eenmaal onbezonnen aangenomen dwaling te verdedigen, beweren sommigen dat Christus’ vlees nooit een andere omvang gehad heeft dan zo ver...

4.17.18 – Christus is aanwezig door de kracht van de Geest

Kom op zeg! Als je het lichaam en bloed van de Heer zo graag wilt vasthechten aan brood en wijn, dan kan het niet...

4.17.19 – Christus’ hemelse glorie en zijn menselijke natuur

Wij moeten Christus echter op de volgende manier aanwezig zien in het avondmaal. We mogen Hem niet vastmaken aan het element van het brood...

4.17.20 – De instelling van het avondmaal

Maar voor we verder gaan, moeten we eerst Christus’ instelling zelf behandelen. Vooral omdat het meest plausibele tegenargument van mijn tegenstanders is dat ik...

4.17.21 – Figuurlijke interpretatie

Er zit dus niets anders op dan dat we erkennen dat, vanwege de verwantschap tussen de symbolen en de inhoud die er door gesymboliseerd...

4.17.22 – Het woordje ‘is’

Maar stel dat iemand voor al deze dingen blind is en koppig vasthoudt aan enkel dit woord: ‘Dit is,’ alsof dat dit sacrament apart...

4.17.23 – Letterlijke interpretatie

Om heel geletterd te lijken, verbieden deze goede leermeesters om ook maar iets af te wijken van de letterlijke betekenis. Ik echter – als...

4.17.24 – Geen onderwerping aan menselijke logica

Maar de schande van deze leugen kan ik niet volledig uitwissen als ik niet ook een andere beschuldiging weerleg. Want mijn tegenstanders beweren dat...

4.17.25 – Gods Woord moet geïnterpreteerd worden

Mijn tegenstanders voeren aan dat ze het Woord hebben dat Gods wil bekendmaakt. Maar ze hebben alleen gelijk als we hun toestaan de gave...

4.17.26 – Christus’ lichaam is niet op aarde, maar in de hemel

Maar niets is zo effectief om het geloof van de vromen te versterken als dat ze leren dat de leer die ik gegeven heb,...

4.17.27 – De betekenis van Christus’ hemelvaart

Maar geeft het zo vaak herhaalde woord ‘opvaren’ dan geen verhuizing aan van de ene plek naar de andere? Mijn tegenstanders ontkennen dat. Volgens...

4.17.28 – Augustinus over Christus’ aanwezigheid op aarde

Maar de verdedigers van dit valse dogma schamen zich er totaal niet voor om het te tooien met instemmingsverklaringen van oude schrijvers. Vooral van...

4.17.29 – Christus heeft een echt menselijk lichaam

Maar mijn tegenstanders hebben veel vertrouwen in deze schuilplaats van een onzichtbare aanwezigheid. Dus, kom op, laten we eens kijken hoe goed ze zich...

4.17.30 – Christus’ lichaam is niet alomtegenwoordig

Ook al zou ik mijn tegenstanders toegeven wat ze over de onzichtbare aanwezigheid zeggen, dan is daarmee nog niet bewezen dat Christus’ lichaam onbegrensd...

4.17.31 – Christus komt niet naar beneden, maar haalt ons naar boven

Maar als je geen andere aanwezigheid van Christus’ vlees in het avondmaal accepteert dan in het brood, dan vergis je je erg. Want dan...

4.17.32 – Afwijzing van absurde ideeën

Verder, als je mij vraagt naar de manier waarop Christus aanwezig is, dan schaam ik me er niet voor om te erkennen dat dit...

4.17.33 – Ongelovigen en het avondmaal

Op dezelfde manier moeten we beoordelen dat mijn tegenstanders ontkennen dat ze deel hebben aan Christus’ vlees als ze het niet onder het brood...

4.17.34 – Augustinus over ongelovigen en het avondmaal

Van de oude schrijvers heeft vooral Augustinus dit artikel van de leer verdedigd, dat van de sacramenten niets afgaat en dat de genade die...

4.17.35 – Avondmaalsbrood mag niet aanbeden worden

Als we dit weten, zal dat ons ook gemakkelijk aftrekken van vleselijk aanbidden. Sommigen hebben dat uit een verkeerde overmoed in het sacrament ingesteld....

4.17.36 – Bijgeloof en afgoderij

Dit is allemaal bedoeld om vrome lezers te laten beseffen hoe gevaarlijk het is om bij zulke moeilijke dingen van Gods eenvoudige Woord af...

4.17.37 – Bijgelovige rituelen

Maar als bijgeloof eenmaal de juiste grenzen overschreden heeft, houdt het niet meer op met zondigen. En dus zijn ook deze mensen nog verder...

4.17.38 – Het avondmaal als aansporing tot liefde

In de derde plaats wilde de Heer dat het sacrament ons zou aansporen. En niets anders zou ons zo sterk kunnen bezielen en aanvuren...

4.17.39 – Het avondmaal kan niet zonder het Woord

En dit bevestigt heel goed wat ik ergens anders gezegd heb: dat de juiste bediening van dit sacrament niet bestaat zonder het Woord. Want...

4.17.40 – Zelfonderzoek

Verder zien we dat dit heilige brood van het avondmaal van de Heer geestelijk voedsel is, dat voor vromen die God dienen niet alleen...

4.17.41 – Uit onszelf zijn we het nooit waard

Om mensen erop voor te bereiden dat ze het waard zijn om het avondmaal te eten, heeft men algemeen op een vreselijke manier arme...

4.17.42 – We moeten God onze onwaardigheid aanbieden

Nu kunnen we gemakkelijk beoordelen wat voor leer er in het pausdom heerst en van wie die leer afkomstig is. Het is een leer...

4.17.43 – Hoe het avondmaal gevierd moet worden

Verder, wat betreft het uiterlijke ritueel maakt het niet uit of de gelovigen het brood met de hand aanpakken of niet, of ze het...

4.17.44 – Vaak avondmaal vieren

Wat ik tot nu toe over dit sacrament heb uitgelegd, laat heel duidelijk zien dat het niet is ingesteld om het slechts eenmaal per...

4.17.45 – Augustinus en Chrysostomos over vaak avondmaal vieren

Met deze bepalingen wilden de heilige mannen in stand houden dat het avondmaal vaak gebruikt werd. Deze gewoonte was overgeleverd door de apostelen en...

4.17.46 – Eén maal per jaar avondmaal vieren is te weinig

En de gewoonte die beveelt dat we één keer per jaar deelnemen, is natuurlijk echt een uitvinding van de duivel, door wiens bediening die...

4.17.47 – Zowel brood als wijn voor alle gelovigen

Uit dezelfde werkplaats komt ook nog een andere bepaling: het beste deel van Gods volk wordt beroofd van de helft van het avondmaal. Het...

4.17.48 – Wijn is niet alleen voor de priesters

Ik weet wel dat de dienaren van Satan op dit punt uitvluchten hebben, zoals ze steeds met de Schrift spotten. In de eerste plaats voeren...

4.17.49 – De kerkvaders over zowel brood als wijn

Maar waarom heb ik het nog over iets dat heel goed bekend is? Lees maar alle schrijvers in het Grieks en Latijn. Overal zul...

4.17.50 – Christus en Paulus laten iedereen delen in zowel brood als wijn

In de derde plaats: waarom zei Christus over het brood simpelweg dat ze het moesten eten, Mattheüs 26:22-23 maar over de beker dat ze...

4.18.1 – De mis als zoenoffer

Door dit soort uitvindingen heeft Satan geprobeerd het heilig avondmaal van Christus als het ware met een dikke duisternis te bedekken en te besmeuren....

4.18.2 – De mis beledigt Christus

Ik moet dus laten zien wat ik in de eerste plaats gezegd heb: dat in de mis Christus op een onacceptabele manier gelasterd en...

4.18.3 – De mis onderdrukt en bedekt Christus’ lijden

Als tweede effect van de mis heb ik genoemd dat ze het kruis en lijden van Christus onderdrukt en bedekt. Dat is inderdaad heel...

4.18.4 – Een onterecht beroep op Maleachi

Maar het is de moeite waard om eens te horen op welk fundament de pausgezinden hun misoffer verder laten steunen. Want ze laten hierop...

4.18.5 – De mis wist de herinnering uit aan Christus’ dood

Nu kom ik bij het derde effect van de mis. Daarbij moet ik uitleggen hoe de mis de echte en enige dood van Christus...

4.18.6 – De mis berooft ons van de vrucht van Christus’ dood

Nu moet ik het vierde effect van de mis behandelen: hoe ze ons berooft van de vrucht die Christus’ dood ons opleverde, doordat de...

4.18.7 – De mis verdringt het avondmaal

Nu kom ik bij het laatste effect van de mis: door het oprichten van de mis is het heilig avondmaal afgeschaft, verduisterd en verloren...

4.18.8 – Privémissen

Waar het woord ‘mis’ vandaan komt, heb ik nooit met zekerheid kunnen zeggen. Alleen lijkt het mij waarschijnlijk dat dat woord is afgeleid van...

4.18.9 – Priesters en offers

Daar komt bij dat de kerk, toen ze nog zuiverder was, deze omkering niet kende. Want ook al proberen de brutaalsten van mijn tegenstanders...

4.18.10 – Augustinus over de mis als offer

Stel dat iemand komt aanzetten met her en der uit hun verband gerukte uitspraken van de kerkvaders en op hun gezag beweert dat we...

4.18.11 – Fouten van de kerkvaders

Toch ontken ik niet dat wij Christus’ offer in het avondmaal te zien krijgen. Het toneel van het kruis speelt zich haast voor onze...

4.18.12 – De offers van het Oude Testament en het avondmaal

Als je zorgvuldig nadenkt, merk je dat het Woord van de Heer dit onderscheid maakt tussen de offers uit de wet van Mozes en...

4.18.13 – Dankoffers en zoenoffers

Maar om te voorkomen dat iemand die graag in discussie gaat mij aanvalt op de woorden ‘offer’ en ‘priester’, moet ik ook – kort...

4.18.14 – Het verkopen van missen

Daarom stel ik vast dat het een heel verdorven schanddaad en onacceptabele laster is, zowel tegenover Christus als tegenover het offer dat Hij met...

4.18.15 – Plato over het afkopen van de goden

In boek 2 van de Staat van Plato staat een heel mooie passage. Hij heeft het daar over de zoenoffers uit de oudheid. En...

4.18.16 – Dankoffers

Tot de andere categorie offers, die ik ‘dankoffers’ noem, horen alle plichten van liefde. Als we die aan onze broeders bewijzen, eren we daarmee...

4.18.17 – Dankoffers en het avondmaal

En waarom zou ik hier nog over doorgaan? Want deze manier van spreken komt meerdere keren in de Schrift voor. Ja, zelfs toen Gods...

4.18.18 – De mis is een goddeloze godslastering

Hoe kan het dan anders dan dat blinden zien, doven horen en zelfs kinderen begrijpen hoe afschuwelijk deze mis is? Geschonken in een gouden...

4.18.19 – Doop en avondmaal zijn de enige sacramenten

Nu hebben de lezers een korte samenvatting van bijna alles wat ze, naar mijn mening, moeten weten over de twee sacramenten die aan de...

4.18.20 – Doop en avondmaal zijn voldoende

Met deze twee sacramenten moet de kerk dus tevreden zijn. En niet alleen moet ze op dit moment geen derde sacrament toelaten of erkennen....

4.19.1 – Geen overbodige discussie

Bovenstaande bespreking van de sacramenten zou voor ontvankelijke en verstandige mensen voldoende moeten zijn om te voorkomen dat ze in hun nieuwsgierigheid te ver...

4.19.2 – Alleen God mag sacramenten instellen

Het blijkt dus dat ik geen overbodige discussie voer over een woord, maar dat ik een inhoudelijke discussie voer. Daarom moeten we stevig vasthouden...

4.19.3 – De kerkvaders kenden geen zeven sacramenten

Als de roomsen mij in het nauw willen brengen met het gezag van de oude kerk, zeg ik dat ze zichzelf voor de gek...

4.19.4 – Eerste vals sacrament: het vormsel

Vroeger was het de gewoonte dat kinderen van christenen, als ze volwassen werden, aan de bisschop werden gepresenteerd om de plicht te vervullen die...

4.19.5 – Roomse verzinsels

Maar in een latere tijd, toen dit al haast vergeten was, heeft men een of andere verzonnen bevestiging – ‘confirmatie’ of ‘vormsel’ – ingesteld...

Bestellen?

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.