Institutie Institutie Boek 4 – De genademiddelen

Boek 4 – De genademiddelen

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

4.12.25 – De priesters uit het Oude Testament zijn geen goed voorbeeld

Al is het verbod van de pausgezinden nog zo duidelijk in strijd met Gods Woord, toch vinden ze in de Schrift nog iets waarmee...

4.12.26 – De kerkvaders beschouwden het huwelijk als heilig

Bovendien was het wonderlijk brutaal dat de pausgezinden die fraaie kuisheid hebben aangeprezen als iets onmisbaars. Daarmee beledigen ze de oude kerk! Die was...

4.12.27 – Het ontstaan van het celibaat als ideaal

Daarna kwamen er tijden waarin het celibaat nog bijgeloviger bewonderd werd. Vandaar telkens weer dat onbeheerste opdreunen van lofprijzingen op maagdelijkheid. Algemeen geloofde men...

4.12.28 – Een kuis huwelijk is beter dan een onkuis celibaat

Dus steeds als de verdedigers van de nieuwe tirannie het verleden als voorwendsel gebruiken om hun celibaat te verdedigen, moeten we dit antwoord geven:...

4.13.1 – Inleiding

Christus heeft met de onschatbare prijs van zijn bloed vrijheid gekocht voor de kerk. Het is dus wel erg dat die kerk door een...

4.13.2 – We hebben te maken met God

Als we bij het beoordelen van welke geloften legitiem en welke verkeerd zijn niet willen dwalen, moeten we nadenken over drie dingen: wie is...

4.13.3 – We mogen niet te veel beloven

Het tweede punt waar we, zoals ik zei, over na moeten denken, houdt in dat we een inschatting maken van onze kracht, dat we...

4.13.4 – Geloften voor het verleden: dankbaarheid en berouw

Nu kom ik bij het derde punt dat ik genoemd heb: als je wilt dat God blij is met een gelofte, is het heel...

4.13.5 – Geloften voor de toekomst: zelfbeheersing en aansporing

Geloften die op de toekomst slaan, zijn voor een deel bedoeld om ons voorzichtiger te maken en voor een deel om ons als het...

4.13.6 – Legitieme geloften

Nu is het ook niet moeilijk meer om hieruit af te leiden hoe we over geloften in het algemeen moeten denken. Alle gelovigen hebben...

4.13.7 – Verkeerde geloften

En het is duidelijk onder hoeveel bijgeloof de wereld in dit opzicht enkele eeuwen lang geleden heeft. De een deed de gelofte dat hij...

4.13.8 – Het oude kloosterleven

Het is niet nodig alle vormen een voor een op te sommen. Maar kloostergeloften staan meer in aanzien, omdat de kerk die met een...

4.13.9 – Augustinus over het oude kloosterleven

Vooral in twee passages tekent Augustinus voor ons hoe het oude kloosterleven er uitzag. In het ene boek, Over de moraal van de katholieke...

4.13.10 – Het verschil tussen het oude en het tegenwoordige kloosterleven

Nu is het niet mijn bedoeling om dit onderwerp hier volledig te behandelen. Ik wil alleen terloops aanwijzen wat voor monniken er in de...

4.13.11 – Het kloosterleven is niet beter dan andere manieren van leven

Als de monniken dit ontkennen, dan zou ik van hen wel eens willen weten waarom zij vinden dat alleen hun stand de aanduiding ‘volmaakt’...

4.13.12 – Monniken kunnen niet volmaakter leven dan iedereen moet doen

Nou, laat ze maar eens zeggen dat wat ik eerder gezegd heb laster is: dat ze niet tevreden zijn met de regel die God...

4.13.13 – Bezitloosheid is geen volmaaktheid

Maar de monniken voeren nog een ander argument aan voor hun volmaaktheid. Een heel sterk argument, vinden zij. Want tegen de jongeman die de...

4.13.14 – Monniken zijn scheurmakers

Trouwens, het laatste waar de kerkvaders aan gedacht hebben, is het bevestigen van een dergelijke volmaaktheid, zoals sofisten met monnikskappen later gefabriceerd hebben om...

4.13.15 – Leven en moraal van de monniken

Deze verschilpunten tussen de oude monniken en de monniken van onze tijd, die ik tot nu toe heb opgesomd, liggen niet in leven en...

4.13.16 – Bezwaren tegen het oude monnikbestaan

Ik vertrouw erop dat ik met deze vergelijking tussen het oude en het nieuwe monnikbestaan bereikt heb wat ik wilde: het blijkt dat onze...

4.13.17 – Kloostergeloften en de gelofte van kuisheid

Laten we dan nu kijken door wat voor geloften monniken tegenwoordig worden ingewijd in deze schitterende stand. In de eerste plaats is het hun bedoeling...

4.13.18 – Paulus over weduwen die niet mogen hertrouwen

Maar ze gaan nog verder en proberen aan te tonen dat een dergelijke gelofte gebruikelijk was in de tijd van de apostelen. Want Paulus...

4.13.19 – Geen jonge vrouwen

En hoe is het mogelijk dat men deze passage van Paulus op nonnen laat slaan? Diaconessen werden immers niet gekozen om met zingen of...

4.13.20 – Verkeerde geloften moet je breken

Ik geloof dat ik nu duidelijk genoeg heb uitgelegd wat voor geloften legitiem zijn en God plezier doen. Maar soms twijfelen onervaren en angstige...

4.13.21 – Het breken van kloostergeloften

Bovendien, wie dit antwoord kent, heeft voldoende argumenten om tegen de laster van slechte mensen degenen te verdedigen die vanuit het monnikbestaan overstappen op...

4.14.1 – Definitie van wat een sacrament is

Naast de prediking hebben wij nog een ander hulpmiddel voor ons geloof: de sacramenten. En het is voor ons heel belangrijk dat we over...

4.14.2 – De oorsprong van het woord ‘sacrament’

Het is duidelijk genoeg waarom de kerkvaders dit woord gebruikten in deze betekenis. Telkens als de oude vertaler het Griekse woord mysterion – ‘mysterie’...

4.14.3 – Sacrament en belofte

Uit de definitie die ik gegeven heb, begrijpen we bovendien dat aan een sacrament altijd een belofte voorafgaat. Een sacrament wordt juist als een...

4.14.4 – Woord en zichtbaar teken

En daarom zegt men gewoonlijk dat een sacrament bestaat uit een woord en een zichtbaar teken. Met een woord wordt dan geen woord bedoeld...

4.14.5 – Sacrament als zegel

We moeten niet luisteren naar sommigen die zich daartegen proberen te verzetten met een argument dat eerder scherpzinnig is dan overtuigend. Zij zeggen: óf...

4.14.6 – Andere vergelijkingen

Omdat de Heer zijn beloften ‘verbonden’ noemt en de sacramenten ‘tekenen’ van de verbonden, Genesis 6:18; 9:9; 17:2 kan er ook een vergelijking worden...

4.14.7 – Sacrament en geloof

Mijn tegenstanders beweren ook dat de sacramenten geen bewijzen zijn van Gods genade omdat ze ook worden toegediend aan goddelozen. En die ervaren daardoor...

4.14.8 – Bevestiging van het geloof

‘Maar,’ zeggen mijn tegenstanders, ‘Filippus gaf de eunuch als antwoord dat hij gedoopt mocht worden, als hij maar met heel zijn hart geloofde. Handelingen...

4.14.9 – Sacramenten en de Heilige Geest

Daarom zou ik graag willen dat de lezer zich herinnert wat ik – volgens mij met volstrekt ondubbelzinnige woorden – al gezegd heb over...

4.14.10 – De Geest geeft dat de sacramenten effect hebben

Dat weerlegt meteen de tegenargumenten die sommigen bang maken: als we de groei of versterking van het geloof toeschrijven aan geschapen dingen, doen we...

4.14.11 – Het Woord als zaad

Dat het uiterlijke Woord deze eigenschap heeft, heeft de Heer geleerd toen Hij het in een gelijkenis ‘zaad’ noemde. Mattheüs 13:3-23; Lucas 8:5-15 Immers,...

4.14.12 – We mogen niet vertrouwen op de sacramenten op zich

Verder zijn sacramenten zo duidelijk bedoeld om ons geloof te versterken, dat de Heer soms de sacramenten zelf wegneemt als Hij het vertrouwen wil...

4.14.13 – Sacrament en belijdenis

Ten slotte gebruiken sommigen het woord ‘sacrament’ als argument. Maar dat is absoluut geen overtuigend argument. Ze zeggen dat het woord ‘sacrament’ bij goede...

4.14.14 – Sacrament en bijgeloof

Aan de andere kant moeten we erop gewezen worden dat er, net zoals deze mensen de kracht van de sacramenten verzwakken, ook anderen zijn...

4.14.15 – Vorm en inhoud

Vandaar het onderscheid dat dezelfde Augustinus vaak maakt tussen het sacrament en de inhoud van het sacrament. Dat onderscheid moet je wel op de...

4.14.16 – Christus is de inhoud

Als dit nog een beetje onduidelijk is omdat het te kort is, zal ik het nog uitgebreider uitleggen. Volgens mij is Christus de materie...

4.14.17 – De kracht van de sacramenten

Het moet dus vaststaan dat de sacramenten geen andere functie hebben dan Gods Woord: ze bieden ons Christus aan en presenteren ons in Hem...

4.14.18 – Alle tekenen van God zijn sacramenten

Het woord ‘sacrament’ zoals ik het tot nu toe gebruikt heb, omvat in het algemeen alle tekenen die God ooit aan mensen bevolen heeft...

4.14.19 – Rituelen als sacramenten

Maar ik moet nu speciaal de sacramenten bespreken waarvan de Heer wilde dat die in de kerk in gebruik zouden zijn om degenen die...

4.14.20 – Oude en nieuwe sacramenten

Dit waren ook verschillende sacramenten, afhankelijk van de verschillende tijden en manieren waarop de Heer zich wilde laten zien aan de mensen, eerst op...

4.14.21 – Besnijdenis, reiniging, offers

Deze dingen worden nog veel duidelijker als ze een voor een uitgelegd zijn. De besnijdenis was voor de Joden een symbool dat hen erop wees...

4.14.22 – Doop en avondmaal

Wat betreft onze sacramenten: die bieden ons Christus nog duidelijker aan. Want Hij is duidelijker aan de mensen geopenbaard sinds de Vader Hem echt...

4.14.23 – Verschillen en overeenkomsten tussen oude en nieuwe sacramenten

In het voorbijgaan wil ik even aanstippen dat de scholastici een groot onderscheid maken tussen de sacramenten van de oude en van de nieuwe...

4.14.24 – Paulus over besnijdenis en doop

Maar daar brengen de scholastici vast tegen in wat je bij Paulus leest over de besnijdenis van de letter: die betekent niets voor God,...

4.14.25 – De oude sacramenten als schaduwen

Maar wat nu komt, is moeilijker op te lossen. Ik heb het eerder al even genoemd: alle Joodse rituelen waren schaduwen van toekomstige dingen...

4.14.26 – Augustinus over oude en nieuwe sacramenten

Misschien zijn deze arme sofisten ook misleid door de overdreven lofprijzing op de sacramenten die je over deze tekenen leest bij oude schrijvers. Augustinus...

4.15.1 – De betekenis van de doop

De doop is het teken van de inwijding waardoor wij worden opgenomen in de gemeenschap van de kerk. Geënt in Christus worden we dan...

4.15.2 – De doop als teken van reiniging van zonden

Zo moeten we opvatten wat Paulus schrijft: de kerk is door haar bruidegom Christus geheiligd en gereinigd met het waterbad in het Woord van...

4.15.3 – De reiniging van de doop geldt voor heel ons leven

En we moeten ook niet denken dat de doop alleen te maken heeft met het verleden, zodat we voor nieuwe zonden, waar we na...

4.15.4 – Doop, berouw en boete

Ik weet wel dat men er over het algemeen anders over denkt: de vergeving die we, als we voor het eerst opnieuw geboren, worden...

4.15.5 – De doop als teken van dood en opstanding

De doop levert nog een tweede vrucht op. Hij laat ons zien dat we in Christus gestorven zijn en in Hem een nieuw leven...

4.15.6 – De doop als teken van vereniging met Christus

Ten slotte levert de doop voor ons geloof ook een betrouwbaar getuigenis op dat we niet alleen zijn geënt in Christus’ dood en leven,...

4.15.7 – De doop van Johannes de Doper en vergeving van zonden

Daaruit blijkt heel zeker dat de bediening van Johannes de Doper volledig dezelfde was als de bediening die later werd opgedragen aan de apostelen....

4.15.8 – De doop van Johannes de Doper en de Heilige Geest

Na Christus’ opstanding zijn er royalere gaven van de Geest uitgestort. Maar dat kunnen we niet gebruiken om onderscheid te maken tussen verschillende dopen....

4.15.9 – De doop in het Oude Testament

De dingen die ik gezegd heb zowel over het sterven als over het wassen, zijn afgebeeld in het volk Israël. Daarom zegt de apostel...

Bestellen?

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.