Institutie Institutie Boek 4 – De genademiddelen

Boek 4 – De genademiddelen

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

4.7.13 – De klacht van Gregorius de Grote

Dit was toen dus alle macht van de bisschop van Rome: hij nam het op tegen koppige en ongezeglijke hoofden, als er een buitengewone...

4.7.14 – Rome als hoofdstad van het keizerrijk

Zoals ik al gezegd heb, streed in die tijd de bisschop van Constantinopel met de bisschop van Rome om het primaat. Want nadat de...

4.7.15 – Constantinopel als nieuwe hoofdstad van het keizerrijk

In overeenstemming met deze oude instelling is op het concilie van Constantinopel (381) bepaald dat de bisschop van die stad qua eervolle privileges op...

4.7.16 – Constantinopels aanspraak op de eerste positie

Maar korte tijd daarna ging Johannes, die in de tijd van Gregorius de Grote de kerk van Constantinopel regeerde, zo ver dat hij zich...

4.7.17 – Rome krijgt het primaat

Na de moord op Mauritius volgde Phocas1 hem op. Die was de Romeinen gunstiger gezind. Ik weet niet waarom. Waarschijnlijk omdat hij in Rome...

4.7.18 – De klacht van Bernardus van Clairveaux

Sinds die tijd zijn de dingen overal elke dag slechter geworden. En zodoende is ook de tirannie van de stoel van Rome steeds weer...

4.7.19 – Het oppergezag van de paus

Maar zelfs al zouden we tegenwoordig de paus van Rome het hoge en uitgebreide gezag toestaan dat die stoel in die tussenperiode – de...

4.7.20 – Valse bewijzen

En om zulke wetten meer gewicht te geven, zijn de pausen zo vals geweest om ze te koppelen aan de namen van oude bisschoppen,...

4.7.21 – Gregorius de Grote wilde geen oppergezag

Ik zal hen niet zo hard behandelen als ik zou mogen doen. Iemand anders zou nu, tegenover zo’n grote brutaliteit de uitspraak van Cyprianus...

4.7.22 – Sinds Gregorius en Bernardus is de toestand alleen maar verergerd

Maar ik wil niet gedwongen worden om elk punt apart bij langs te gaan en te onderzoeken. Daarom heb ik nog een vraag voor...

4.7.23 – De paus is helemaal geen bisschop

Ten slotte, ook al zouden we de roomsen dit allemaal toegeven, dan begint er toch meteen weer een heel nieuwe discussie. Want ik ontken...

4.7.24 – De paus is de antichrist

Het is met een bisschop niet net als met een koning. Want ook al voert een koning zijn eigenlijke taak niet uit, toch houdt...

4.7.25 – Waarom de paus de antichrist is

Sommigen vinden het brutale laster als ik de paus van Rome de antichrist noem. Maar als je dat vindt, begrijp je niet dat je...

4.7.26 – Christus’ grootste vijand kan nooit zijn plaatsvervanger zijn

Laat de roomsen nu hun gang maar gaan. Laat ze het verleden maar tegen ons in stelling brengen. Alles is zo veranderd. Zou de...

4.7.27 – Het ongeloof van de pausen

Als we wel naar de personen kijken, dan is genoegzaam bekend wat voor plaatsvervangers van Christus we zullen vinden: Julius II,1 Leo X, Clemens VII en Paulus III...

4.7.28 – De dwaalleer van Johannes XXII

Maar we moeten maar net doen alsof de goddeloosheid van de pausen die ik genoemd heb, geheim is. Want ze hebben die niet openlijk...

4.7.29 – Leven en moraal van de pausen

Maar ik heb geen zin om met hen een wedstrijd te doen wie de meest dwaze dingen kan zeggen. Daarom ga ik maar terug...

4.7.30 – Kardinalen

Wat betreft de kardinalen, zoals zij die noemen: ik weet niet hoe het komt dat die zo plotseling zo hoog in aanzien zijn gekomen....

4.8.1 – Het leergezag van de kerk is beperkt

Nu komt het derde punt: de macht van de kerk. Die zien we voor een deel in elke opziener en voor een deel in...

4.8.2 – Het gezag van de kerk is het gezag van het Woord

Daarom moeten we hier bedenken dat al het gezag en aanzien dat de Geest in de Schrift toekent aan de priesters, de profeten, de...

4.8.3 – Het gezag van de profeten

Ezechiël beschrijft fraai welke macht profeten over het algemeen hadden: ‘“Mensenkind,” zegt de HEER, “Ik heb jou aangesteld als wachter over het huis van...

4.8.4 – Het gezag van de apostelen

Als we nu naar de apostelen kijken – weliswaar worden die met veel schitterende eretitels aangeprezen: zij zijn het licht voor de wereld en...

4.8.5 – Verschillen in openbaring van Gods wijsheid

Vanaf het begin gold in de kerk dus het principe dat Gods dienaren niets leren dat ze niet van Hem geleerd hebben. En ook...

4.8.6 – De wet en de profeten

Maar toen het God goed leek dat de kerk duidelijker zichtbaar zou worden, wilde Hij dat zijn Woord officieel op schrift gesteld werd. Dan...

4.8.7 – Christus als het vleesgeworden Woord

Maar uiteindelijk werd Gods wijsheid geopenbaard in het vlees. Toen heeft Hij volmondig alles aan ons uitgelegd wat met een menselijk verstand van de...

4.8.8 – De leer van de apostelen was de leer van Christus en van de profeten

Een basisprincipe moet dus zijn: we mogen niets anders als Gods Woord beschouwen en in de kerk ruimte bieden, dan wat eerst de wet...

4.8.9 – De apostelen en hun opvolgers

Daarom laat Petrus voor zichzelf en anderen niets anders over dan dat ze de leer uitdelen die God gegeven heeft. Hij had van zijn...

4.8.10 – De roomse kerk claimt onbeperkt gezag

Maar laten we deze macht van de kerk, waar we het over gehad hebben, nu eens vergelijken met de macht waarmee al meerdere eeuwen...

4.8.11 – De leiding van de Geest maakt gelovigen niet onfeilbaar

Laten we eerst luisteren met welke bewijzen de roomsen bevestigen dat de kerk dit gezag gekregen heeft. Daarna gaan we kijken hoeveel ze opschieten...

4.8.12 – De kerk als geheel is niet onfeilbaar

Maar de roomsen zullen hiertegen inbrengen dat alles wat ieder van de heiligen voor een deel krijgt, volledig en in zijn geheel het eigendom...

4.8.13 – De Geest is onlosmakelijk verbonden met het Woord

En om de lezers extra goed te laten begrijpen waar het in deze kwestie vooral om gaat, zal ik kort uitleggen wat mijn tegenstanders...

4.8.14 – Er valt niets toe te voegen aan de Schrift

Mijn tegenstanders brengen hier weer tegen in dat de kerk sommige dingen aan de geschriften van de apostelen heeft moeten toevoegen of dat de...

4.8.15 – We moeten de kerk gehoorzamen omdat de kerk Gods Woord spreekt

‘Wat?’ zeggen mijn tegenstanders. ‘Heeft Christus niet alles wat de kerk leert en besluit boven elke discussie verheven, als Hij beveelt dat we ieder...

4.8.16 –Voorbeelden

Met de voorbeelden die mijn tegenstanders gebruiken, schieten ze niets op. Ze zeggen dat de kinderdoop niet is voortgekomen uit een duidelijk bevel van de...

4.9.1 – Twee inleidende opmerkingen

Stel dat ik de roomsen nu alles zou toegeven wat ze over de kerk zeggen. Toch zouden ze dan nog niet veel zijn opgeschoten...

4.9.2 – Echte en valse concilies

Laten we het dan nu over de inhoud hebben. Als je in de Schrift te weten probeert te komen wat het gezag van de...

4.9.3 – De kerk staat of valt niet met de herders

Mijn tegenstanders denken immers dat de waarheid niet in de kerk blijft als ze niet vaststaat bij de herders. En dat de kerk alleen...

4.9.4 – Er zullen valse herders komen

Nu zal men echter zeggen: ‘Dat kwam bij de Joden misschien voor, maar onze tijd is vrij van zulk groot kwaad.’ Ach, was het...

4.9.5 – Onderscheid maken tussen echte en valse herders

Toch moet niemand deze woorden van mij zo opvatten alsof ik zomaar overal, zonder onderscheid, het gezag van de herders wil ondermijnen en mensen...

4.9.6 – De kerk staat of valt niet met de concilies

Op basis hiervan kunnen we gemakkelijk antwoord geven op dat andere punt wat betreft de algemene concilies. We kunnen niet ontkennen dat de Joden...

4.9.7 – Het voorbeeld van de priesters en farizeeën

Maar één voorbeeld, opmerkelijker dan andere, kan volstaan voor allemaal. In dat concilie dat de priesters en de farizeeën in Jeruzalem bijeenriepen tegen Christus...

4.9.8 – Onderscheid maken tussen echte en valse concilies

‘Wat dan?’ zul je zeggen. ‘Hebben concilies dan helemaal geen gezag om besluiten te nemen?’ Zeker wel. Ik beweer hier immers niet dat alle...

4.9.9 – Concilies spreken elkaar tegen

Verder, waarom zou ik concilies opsommen die elkaar tegenspreken? En men moet mij niet tegenwerpen dat van concilies die elkaar tegenspreken het een of...

4.9.10 – Zelfs echte concilies maakten fouten

Trouwens, ook in de oude en meer zuivere concilies is nog wel iets waar je terecht ontevreden over kunt zijn. Want de mannen die...

4.9.11 – Leiding door de Geest maakt concilies niet onfeilbaar

En Leo I, bisschop van Rome, erkent dat het concilie van Chalcedon wat betreft de leer rechtzinnig was. Toch aarzelt hij niet om het te...

4.9.12 – Valse voorgangers niet gehoorzamen

Maar als onze roomsen zien dat alle redelijke argumenten onder hun zaak beginnen weg te vallen, nemen ze hun toevlucht tot hun laatste jammerlijke...

4.9.13 – Concilies moeten de Schrift uitleggen

Ik heb nu bewezen dat de kerk geen macht gekregen heeft om een nieuwe leer te stichten. Laten we het daarom nu gaan hebben...

4.9.14 – Niet alles wat concilies uitspreken is Schriftuitleg

Maar de roomsen bedoelen iets anders als ze leren dat de concilies de macht hebben om de Schrift uit te leggen, zonder dat je...

4.10.1 – Mag de kerk het geweten binden?

Nu komt het tweede onderdeel van de macht van de kerk. Volgens de roomsen bestaat dat uit het maken van wetten. Uit die bron...

4.10.2 – De roomsen binden het geweten

Deze wetgevers zeggen wel dat hun instellingen wetten van vrijheid zijn, een zacht juk en een lichte last. Mattheüs 11:30 Maar wie ziet niet...

4.10.3 – Het geweten

Deze kwestie brengt velen in verwarring, omdat ze niet nauwkeurig genoeg onderscheid maken tussen de zogenaamde uiterlijke rechtbank en de rechtbank van het geweten....

4.10.4 – Binding en vrijheid van het geweten

Dus zoals onze daden betrekking hebben op de mensen, zo heeft het geweten betrekking op God. Een goed geweten is dus niets anders dan...

4.10.5 – Menselijke wetten en het geweten

Laten we nu terugkeren naar menselijke wetten. Als die gemaakt worden om ons bang te maken, alsof het op zichzelf nodig is om je...

4.10.6 – De roomsen binden het geweten buiten Gods Woord om

Zulke wetten zijn nu de wetten die tegenwoordig in het pausdom kerkelijke bepalingen genoemd worden. Ze worden opgedrongen als het echte en onmisbare dienen...

4.10.7 – God is de enige wetgever

In zijn wet heeft de Heer alles opgenomen wat te maken heeft met de volmaakte regel om goed te leven. Hij heeft niets aan...

4.10.8 – Twee redenen waarom God de enige wetgever is

Deze hele kwestie draait dus hierom: als God de enige wetgever is, is het mensen niet toegestaan om zich die eer aan te matigen....

4.10.9 – De roomsen claimen dat je God moet dienen volgens hun bepalingen

De hele kwestie kan echter beter duidelijk gemaakt worden met behulp van voorbeelden. Voor we verder gaan, is het daarom de moeite waard om...

4.10.10 – De bepalingen van de roomsen maken Gods wet waardeloos

In de tweede plaats komt daar nog het allerergste bij: als je eenmaal begonnen bent de godsdienst te plaatsen in zulke loze verzinsels, komt...

4.10.11 – De bepalingen van de roomsen zijn nutteloos

In deze zelfde bepalingen keur ik ook nog twee andere grote fouten af. In de eerste plaats schrijven ze vaak voor dat je je...

4.10.12 – De bepalingen van de roomsen zijn domme onzin

Zo is tegenwoordig niet alleen het ongeschoolde volk, maar zijn ook alle mensen die verwaand zijn dankzij menselijke wijsheid op een wonderlijke manier in...

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.