4.14 – De sacramenten

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

4.14.1 – Definitie van wat een sacrament is

Naast de prediking hebben wij nog een ander hulpmiddel voor ons geloof: de sacramenten. En het is voor ons heel belangrijk dat we over...

4.14.2 – De oorsprong van het woord ‘sacrament’

Het is duidelijk genoeg waarom de kerkvaders dit woord gebruikten in deze betekenis. Telkens als de oude vertaler het Griekse woord mysterion – ‘mysterie’...

4.14.3 – Sacrament en belofte

Uit de definitie die ik gegeven heb, begrijpen we bovendien dat aan een sacrament altijd een belofte voorafgaat. Een sacrament wordt juist als een...

4.14.4 – Woord en zichtbaar teken

En daarom zegt men gewoonlijk dat een sacrament bestaat uit een woord en een zichtbaar teken. Met een woord wordt dan geen woord bedoeld...

4.14.5 – Sacrament als zegel

We moeten niet luisteren naar sommigen die zich daartegen proberen te verzetten met een argument dat eerder scherpzinnig is dan overtuigend. Zij zeggen: óf...

4.14.6 – Andere vergelijkingen

Omdat de Heer zijn beloften ‘verbonden’ noemt en de sacramenten ‘tekenen’ van de verbonden, Genesis 6:18; 9:9; 17:2 kan er ook een vergelijking worden...

4.14.7 – Sacrament en geloof

Mijn tegenstanders beweren ook dat de sacramenten geen bewijzen zijn van Gods genade omdat ze ook worden toegediend aan goddelozen. En die ervaren daardoor...

4.14.8 – Bevestiging van het geloof

‘Maar,’ zeggen mijn tegenstanders, ‘Filippus gaf de eunuch als antwoord dat hij gedoopt mocht worden, als hij maar met heel zijn hart geloofde. Handelingen...

4.14.9 – Sacramenten en de Heilige Geest

Daarom zou ik graag willen dat de lezer zich herinnert wat ik – volgens mij met volstrekt ondubbelzinnige woorden – al gezegd heb over...

4.14.10 – De Geest geeft dat de sacramenten effect hebben

Dat weerlegt meteen de tegenargumenten die sommigen bang maken: als we de groei of versterking van het geloof toeschrijven aan geschapen dingen, doen we...

4.14.11 – Het Woord als zaad

Dat het uiterlijke Woord deze eigenschap heeft, heeft de Heer geleerd toen Hij het in een gelijkenis ‘zaad’ noemde. Mattheüs 13:3-23; Lucas 8:5-15 Immers,...

4.14.12 – We mogen niet vertrouwen op de sacramenten op zich

Verder zijn sacramenten zo duidelijk bedoeld om ons geloof te versterken, dat de Heer soms de sacramenten zelf wegneemt als Hij het vertrouwen wil...

4.14.13 – Sacrament en belijdenis

Ten slotte gebruiken sommigen het woord ‘sacrament’ als argument. Maar dat is absoluut geen overtuigend argument. Ze zeggen dat het woord ‘sacrament’ bij goede...

4.14.14 – Sacrament en bijgeloof

Aan de andere kant moeten we erop gewezen worden dat er, net zoals deze mensen de kracht van de sacramenten verzwakken, ook anderen zijn...

4.14.15 – Vorm en inhoud

Vandaar het onderscheid dat dezelfde Augustinus vaak maakt tussen het sacrament en de inhoud van het sacrament. Dat onderscheid moet je wel op de...

4.14.16 – Christus is de inhoud

Als dit nog een beetje onduidelijk is omdat het te kort is, zal ik het nog uitgebreider uitleggen. Volgens mij is Christus de materie...

4.14.17 – De kracht van de sacramenten

Het moet dus vaststaan dat de sacramenten geen andere functie hebben dan Gods Woord: ze bieden ons Christus aan en presenteren ons in Hem...

4.14.18 – Alle tekenen van God zijn sacramenten

Het woord ‘sacrament’ zoals ik het tot nu toe gebruikt heb, omvat in het algemeen alle tekenen die God ooit aan mensen bevolen heeft...

4.14.19 – Rituelen als sacramenten

Maar ik moet nu speciaal de sacramenten bespreken waarvan de Heer wilde dat die in de kerk in gebruik zouden zijn om degenen die...

4.14.20 – Oude en nieuwe sacramenten

Dit waren ook verschillende sacramenten, afhankelijk van de verschillende tijden en manieren waarop de Heer zich wilde laten zien aan de mensen, eerst op...

4.14.21 – Besnijdenis, reiniging, offers

Deze dingen worden nog veel duidelijker als ze een voor een uitgelegd zijn. De besnijdenis was voor de Joden een symbool dat hen erop wees...

4.14.22 – Doop en avondmaal

Wat betreft onze sacramenten: die bieden ons Christus nog duidelijker aan. Want Hij is duidelijker aan de mensen geopenbaard sinds de Vader Hem echt...

4.14.23 – Verschillen en overeenkomsten tussen oude en nieuwe sacramenten

In het voorbijgaan wil ik even aanstippen dat de scholastici een groot onderscheid maken tussen de sacramenten van de oude en van de nieuwe...

4.14.24 – Paulus over besnijdenis en doop

Maar daar brengen de scholastici vast tegen in wat je bij Paulus leest over de besnijdenis van de letter: die betekent niets voor God,...

4.14.25 – De oude sacramenten als schaduwen

Maar wat nu komt, is moeilijker op te lossen. Ik heb het eerder al even genoemd: alle Joodse rituelen waren schaduwen van toekomstige dingen...

4.14.26 – Augustinus over oude en nieuwe sacramenten

Misschien zijn deze arme sofisten ook misleid door de overdreven lofprijzing op de sacramenten die je over deze tekenen leest bij oude schrijvers. Augustinus...

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.