Institutie Institutie Boek 4 – De genademiddelen

Boek 4 – De genademiddelen

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

4.1.1 – We hebben de kerk nodig

In het vorige boek heb ik uitgelegd dat Christus door geloof van ons wordt en dat wij door geloof mogen gaan delen in het...

4.1.2 – Eén heilige, algemene, christelijke kerk

In de Apostolische Geloofsbelijdenis belijden we dat we een kerk geloven. Dat slaat niet alleen op de zichtbare kerk, die ik nu ga behandelen,...

4.1.3 – De gemeenschap van de heiligen

Echter, het artikel uit de geloofsbelijdenis slaat in een bepaald opzicht ook op de uiterlijke kerk. Ieder van ons moet in broederlijke eensgezindheid blijven...

4.1.4 – De zichtbare kerk als moeder

Maar ik ben van plan het te gaan hebben over de zichtbare kerk. Daarom moeten we nu alleen al uit de naam ‘moeder’ leren...

4.1.5 – God gebruikt mensen om ons te onderwijzen

Maar laten we verder gaan met bespreken wat bij dit onderwerp hoort. Paulus schrijft dat Christus, om alles te vervullen, sommigen heeft gegeven als apostelen,...

4.1.6 – De prediking is alleen effectief omdat Gods Geest erin werkt

Verder is er in deze tijd veel discussie over de effectiviteit van de bediening. Sommigen maken de waardigheid daarvan veel te groot. Anderen beweren...

4.1.7 – De zichtbare en de onzichtbare kerk

Uit het voorgaande is volgens mij al duidelijk hoe we horen te denken over de zichtbare kerk die we kunnen kennen. Ik heb immers...

4.1.8 – Wij kunnen niet weten wie echte gelovigen zijn, maar wel wat de echte kerk is

Daarom heeft de Heer de kerk, voor zover het goed voor ons is om haar te kennen, door bepaalde kenmerken en als het ware...

4.1.9 – De kenmerken van de echte kerk

Hieruit komt voor onze ogen duidelijk de zichtbare vorm van de kerk tevoorschijn. Want we moeten er op geen enkele manier aan twijfelen dat...

4.1.10 – Het gezag en de eenheid van de kerk

Als kenmerken waaraan we de kerk kunnen herkennen, heb ik de prediking van het Woord en het onderhouden van de sacramenten genoemd. Want deze...

4.1.11 – Voorzichtigheid naar twee kanten

Laten we deze kenmerken dus ijverig in ons hart ingeprent houden en in overeenstemming met het oordeel van de Heer op waarde schatten. Want...

4.1.12 – Niet alle verschillen in de leer zijn reden om de eenheid te verbreken

Volgens mij is de zuivere bediening van het Woord en het zuivere gebruik en de zuivere bediening van de sacramenten dus een duidelijk bewijs...

4.1.13 – Zonde in de kerk is geen reden om de eenheid te verbreken

Maar bij het verdragen van een onvolmaakt leven moeten we veel toegeeflijker zijn. Want op dit terrein glijdt je gemakkelijk uit en Satan belaagt...

4.1.14 – Paulus over de zonden van de Korinthiërs

Toch roepen deze mensen uit dat het onacceptabel is dat overal zo sterk de pest van de zonden woedt. Maar wat als we ook...

4.1.15 – Als zondaars onterecht in de kerk getolereerd worden

Mijn tegenstanders werpen ook tegen dat Paulus de Korinthiërs ernstig berispt omdat ze een schandelijk man in hun gezelschap dulden. 1 Korinthiërs 5:2 En dat...

4.1.16 – Veeleisendheid komt voort uit hoogmoed

Nu komen ook goede mensen soms in deze verleiding uit onbezonnen ijver voor rechtvaardigheid. Toch zullen we merken dat een te sterke veeleisendheid eerder...

4.1.17 – De heiligheid van de kerk

Mijn tegenstanders werpen ook tegen dat de kerk niet voor niets heilig genoemd wordt. Maar daarbij moet je wel bedenken door wat voor heiligheid...

4.1.18 – De profeten scheidden zich niet af

Christus zelf, de apostelen en bijna alle profeten hebben ons hier een voorbeeld van gegeven. Vreselijk zijn de beschrijvingen waarmee Jesaja, Jeremia, Joël, Habakuk en...

4.1.19 – Christus scheidde zich niet af

En hoe was het in de tijd van Christus en de apostelen? Toch kon die hopeloze goddeloosheid van de farizeeën en dat bandeloze leven...

4.1.20 – Volmaaktheid is in dit leven onbereikbaar

De veeleisendheid en hoogmoed van mijn tegenstanders gaat nog verder. Want ze erkennen geen kerk die niet vrij is van de allerkleinste smetten. Sterker...

4.1.21 – Elke dag moeten onze zonden vergeven worden

Maar door de vergeving van zonden ontvangt de Heer ons niet alleen in de kerk en neemt Hij ons in haar op. Hij bewaart...

4.1.22 – De kerk deelt de vergeving van zonden uit

Om deze zegen aan ons uit te delen, heeft de kerk sleutels gekregen. Christus heeft de apostelen immers bevolen en macht gegeven om zonden...

4.1.23 – We moeten elke dag om vergeving bidden

Maar die waanzinnigen over wie ik het had, proberen dit enige anker van het behoud van de kerk af te pakken. Daarom moeten de...

4.1.24 – Voorbeelden uit de Schrift van heiligen die zondigen

En om haast bij de eerste kinderjaren van de kerk te beginnen: de aartsvaders waren besneden en tot de gemeenschap van het verbond gelokt....

4.1.25 – Gods genade in het Oude Testament

Maar ik wil geen opsomming beginnen waar nooit een eind aan zou komen. Want de profeten staan vol met zulke beloften die aan het...

4.1.26 – Gods genade in het Nieuwe Testament

Door de komst van Christus is de genade volledig geopenbaard. Is daardoor soms de gelovigen deze zegen afgenomen, dat ze niet meer om vergeving...

4.1.27 – Gods genade voor afvallige kerken

Ja, zelfs waren soms hele kerken in beslag genomen door heel zware zonden. Toch maakte Paulus ze liever genadig los dan dat hij ze...

4.1.28 – Niet alleen onbewuste zonden kunnen vergeven worden

Sommigen die wat verstandiger zijn, zien dat het dogma van Novatianus heel duidelijk door de Schrift weerlegd wordt. Daarom maken ze niet elke misdaad...

4.1.29 – Niet alleen kleine zonden kunnen vergeven worden

Nu weet ik echt wel dat de oude schrijvers het zo hebben uitgelegd: de zonden die de gelovigen elke dag vergeven worden, dat zijn...

4.2.1 – Zonder Woord en sacramenten stort de kerk in

Ik heb uitgelegd hoe zwaar de bediening van het Woord en de sacramenten voor ons moeten wegen en hoe ver we moeten gaan in...

4.2.2 – De roomse kerk is een valse kerk

Ik heb uitgelegd hoe zwaar de bediening van het Woord en de sacramenten voor ons moeten wegen en hoe ver we moeten gaan in...

4.2.3 – De roomse kerk beroept zich op valse kenmerken

Daarom gebruiken de roomsen tegenwoordig geen ander voorwendsel dan de Joden vroeger gebruikten als de profeten hen beschuldigden van blindheid, goddeloosheid en afgoderij. Zij...

4.2.4 – De roomse kerk is niet gefundeerd op Gods Woord

Tegenwoordig kwellen de roomsen ons op deze manier. Zij maken de leken bang met de naam ‘kerk’, ook al zijn ze zelf Christus’ doodsvijanden....

4.2.5 – Afscheiding van de roomse kerk is geen scheurmakerij of ketterij

Dan nu hun beschuldiging van scheurmakerij en ketterij omdat wij een leer prediken die anders is dan die van hen, niet gehoorzamen aan hun...

4.2.6 – Afscheiding van de roomse kerk is nodig om naar Christus te gaan

Ook Cyprianus volgt Paulus hierin. Hij leidt de bron van de eensgezindheid van de kerk af van de unieke bisschopstaak van Christus. Daarna zegt...

4.2.7 – De roomse kerk vergeleken met het afvallige Israël

Maar hoe we alle kerken moeten beschouwen die onderworpen zijn aan de tirannie van die roomse afgod, zal nog duidelijker blijken als we die...

4.2.8 – De kerk in Juda en Israël

‘Wat dan?’ zal iemand vragen. ‘Was er bij de Joden dan helemaal geen stukje meer over van de kerk, sinds ze tot afgoderij vervallen...

4.2.9 – Wij mogen niet meedoen met de roomse rituelen

Nou, laat de roomsen hun gebreken nu maar zoveel mogelijk bagatelliseren en laat hen, als ze dat kunnen, maar eens ontkennen dat de toestand...

4.2.10 – We mogen niet gehoorzamen aan de roomse kerk

Maar wat betreft hun tweede eis bestrijd ik hen nog krachtiger. Want we moeten het oordeel van de kerk eerbiedigen, haar gezag erkennen, haar...

4.2.11 – De roomse ruïne bevat nog sporen van de kerk

Maar zoals in het verleden onder de Joden nog enkele speciale voorrechten van de kerk overbleven, zo ontzeg ik ook nu de pausgezinden niet...

4.2.12 – De paus als antichrist

Ik wil de pausgezinden dus niet simpelweg de benaming ‘kerk’ toestaan. Toch ontken ik daarom niet dat er bij hen kerken zijn. Maar ik...

4.3.1 – God gebruikt mensen om de kerk te regeren

Nu moeten we het gaan hebben over de orde waardoor de Heer zijn kerk bestuurd wil hebben. Weliswaar moet Hij alleen zelf in de...

4.3.2 – Het belang van een kerkregering door mensen

Met deze woorden laat Paulus zien dat de bediening van mensen die God gebruikt bij het besturen van de kerk, de belangrijkste zenuw is...

4.3.3 – Mensen spreken namens God

Daarom heb ik er hierboven aan herinnerd dat God met alle mogelijke woorden van lof ons de waardigheid van die taak aangeprezen heeft. Wij...

4.3.4 – Apostelen, profeten, evangelisten, herders en leraren

Degenen die de kerk regeren zoals Christus dat heeft ingesteld, noemt Paulus zo: als eerste apostelen, als tweede profeten, als derde evangelisten, als vierde...

4.3.5 – Twee paren: apostelen en herders, profeten en leraren

Nu weten we dus welke tijdelijke bedieningen er in de regering van de kerk geweest zijn en welke bedieningen permanent ingesteld waren. Als we...

4.3.6 – Herders moeten het evangelie verkondigen en de sacramenten bedienen

Toen de Heer de apostelen zond, heeft Hij hun – ik heb dat net gezegd – het gebod gegeven dat ze het evangelie moesten...

4.3.7 – Herders zijn gebonden aan hun eigen kerk

Als ik elke herder zijn eigen kerk toeken, ontken ik ondertussen niet dat wie aan één kerk verbonden is, ook andere kerken kan helpen....

4.3.8 – Ouderlingen

Degenen die de kerken regeren, heb ik tot nog toe zonder onderscheid ‘opzieners’, ‘ouderlingen’, ‘herders’ en ‘dienaren’ genoemd. Dat heb ik gedaan volgens de...

4.3.9 – Diakenen

Het zorgen voor de armen was opgedragen aan de diakenen. Echter, in de brief aan de Romeinen worden twee soorten diakenen genoemd. Paulus zegt...

4.3.10 – Roeping en antwoord

Nu moet in de heilige vergadering alles ordelijk en fatsoenlijk toegaan. 1 Korinthiërs 14:40 Toch is er niets waarbij dat zo zorgvuldig moet gebeuren als...

4.3.11 – Uiterlijke en innerlijke roeping

Bij de behandeling daarvan gaat het om vier dingen: we moeten weten wat voor dienaren er uitgekozen moeten worden, hoe zij moeten worden uitgekozen...

4.3.12 – Wie moeten er uitgekozen worden als dienaren en hoe moet dat gebeuren?

Er zijn twee passages waar Paulus uitgebreid leert wat voor opzieners we moeten kiezen. Titus 1:7-9; 1 Timotheüs 3:1-13 In de kern komt het hierop...

4.3.13 – God zelf koos de apostelen uit

Het derde punt van mijn onderverdeling was de vraag door wie de dienaren gekozen moeten worden. Hiervoor kunnen we geen vaste regel afleiden uit...

4.3.14 – God gebruikt mensen om dienaren uit te kiezen

Maar geen verstandig mens zal ontkennen dat het ook volledig overeenstemt met de orde van een wettige roeping dat de opzieners worden aangewezen door...

4.3.15 – De rol van de gemeente

De vraag is nu of een dienaar gekozen moet worden door heel de kerk, of door zijn collega’s en de ouderlingen die de tucht...

4.3.16 – Handoplegging

Nu moeten we het alleen nog hebben over de manier van aanstellen. Dat was het laatste punt dat ik noemde. Het staat vast dat...

4.4.1 – Bisschoppen, presbyters en diakenen

Tot nu toe heb ik het gehad over de orde van kerkregering zoals die ons is overgeleverd uit Gods zuivere Woord en over de...

4.4.2 – Bisschoppen

De oude kerk noemde dus iedereen aan wie een leertaak was opgedragen ‘presbyters’ – ‘ouderlingen’. Dezen kozen in elke stad uit hun aantal één...

4.4.3 – Een bisschop moest preken

Maar wat betreft de taak waarover ik het nu heb: zowel de bisschop als de presbyters moesten zich wijden aan het uitdelen van het...

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.