Institutie Boek 3 – Het delen in Christus 3.4 – Berouw, schuldbelijdenis en genoegdoening

3.4 – Berouw, schuldbelijdenis en genoegdoening

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. Een verbeterde versie van deze vertaling is verkrijgbaar in druk en als e-book. Het zal nog even duren voor alle laatste correcties ook op de website doorgevoerd zijn.

Gerrit Veldman

3.4.1 – Berouw volgens de sofisten

Nu ben ik eraan toe om te onderzoeken wat de scholastische sofisten geleerd hebben over berouw. Ik zal dat met zo min mogelijk woorden...

3.4.2 – De sofisten kwellen het geweten

Ik hoop dat de lezers beseffen dat deze discussie niet over een kleinigheid gaat. We hebben het hier over een van de belangrijkste onderwerpen:...

3.4.3 – Berouw is geen reden voor vergeving

Als mijn tegenstanders beweren dat ik hen vals beschuldig, dan moeten ze maar eens één mens laten zien die door de leer van zo’n...

3.4.4 – De biecht en de taak van de priesters om melaatsheid te onderzoeken

Over schuldbelijdenis – de biecht – is altijd veel discussie geweest tussen de canonieke wetgevers en de scholastische theologen. De scholastici beweren dat de...

3.4.5 – De biecht en het losmaken van Lazarus na zijn opwekking

Mijn tegenstanders halen hun tweede bewijs uit dezelfde bron: beeldspraak. Alsof beeldspraak zoveel waarde heeft om een leerstuk te onderbouwen. Maar van mij mag...

3.4.6 – De biecht en het elkaar je zonden belijden volgens Jacobus

Nu komen mijn tegenstanders dichterbij voor een man-tegen-man-gevecht. Want ze denken dat ze de strijd aan gaan gewapend met duidelijke uitspraken. De mensen die...

3.4.7 – Het ontstaan van de biecht als plicht

Ik verbaas me erover hoe onbeschaamd de sofisten durven beweren dat God de biecht waarover zij het hebben, bevolen heeft. Ik geef toe dat...

3.4.8 – Van Chrysostomos hoef je je zonden niet te belijden aan iemand anders

Ook Chrysostomos getuigt op vele plekken heel duidelijk van deze afschaffing. En ook hij was zelf bisschop van de kerk van Constantinopel. Vreemd dus...

3.4.9 – We moeten onze zonden belijden aan God

Maar om deze hele kwestie duidelijker en gemakkelijker te maken, ga ik nu eerst eerlijk vertellen wat voor schuldbelijdenis Gods Woord ons leert. Daarna...

3.4.10 – Als je je zonden belijdt aan God, wil je dat ook doen aan de mensen

Wie deze vorm van schuldbelijdenis van harte en voor God aanvaard heeft, is ongetwijfeld ook bereid om mondeling zijn schuld te belijden, telkens als...

3.4.11 – Openbare schuldbelijdenis

Deze vorm van schuldbelijdenis hoort in de kerk met een vaste regelmaat plaats te vinden. Bovendien hoort deze vorm van schuldbelijdenis buiten die regelmaat...

3.4.12 – Persoonlijke schuldbelijdenis helpt om troost te vinden

Daarnaast keurt de Schrift twee vormen van persoonlijke schuldbelijdenis goed. De eerste vindt plaats in ons eigen belang. Daarop slaat wat Jacobus zegt, dat...

3.4.13 – Persoonlijke schuldbelijdenis maakt verzoening mogelijk

Over de tweede vorm van schuldbelijdenis spreekt Christus bij Mattheüs: ‘Als je je gave offert op het altaar en je daar herinnert dat je...

3.4.14 – De sleutelmacht van de kerk

De sleutelmacht is aanwezig in deze drie vormen van schuldbelijdenis: als heel de kerk in het openbaar haar zonden belijdt en om vergeving bidt,...

3.4.15 – De roomse leer over de sleutelmacht

Maar wat zeggen de roomse theologen? Zij bepalen dat alle personen van beide geslachten, zodra ze een leeftijd bereikt hebben waarop ze voldoende inzicht...

3.4.16 – Het is onmogelijk om al je zonden op te noemen

Ik zal nu op elk van deze punten met een paar woorden reageren. Op dit moment zwijg ik er maar over of ze eigenlijk...

3.4.17 – Als je al je zonden moet opnoemen, wordt je wanhopig

Zielen van mensen die geraakt werden door een besef van God zijn heel wreed verscheurd door deze marteling. Eerst riepen ze zichzelf op om...

3.4.18 – De biecht is schadelijk

Nu heeft inderdaad een flink deel van de wereld dankzij deze verdunning van dit dodelijke vergif rust gevonden. Maar dat komt niet doordat ze...

3.4.19 – De biecht heeft geen enkel nut

Geen wonder dus dat ik de individuele, geheime biecht veroordeel en hoop dat die verdwijnt. Die biecht is heel gevaarlijk en in veel opzichten...

3.4.20 – De sleutelmacht kan niet zonder de Heilige Geest

De voorstanders van de biecht wijzen hierbij op de sleutelmacht. Daarop laten ze hun rijk, zoals men zegt, rusten van kop tot staart. We...

3.4.21 – Zonder het Woord is de sleutelmacht waardeloos

Als mijn tegenstanders zien dat uit ervaring onweerlegbaar blijkt dat ze mensen die het wel en niet waard zijn zonder onderscheid losmaken of binden,...

3.4.22 – Gods Woord biedt zekerheid

Misschien brengt iemand hiertegen in dat de bediening van wettige dienaren van Christus niet minder onzeker is. Want als zij losmaken, is dat afhankelijk...

3.4.23 – De voorstanders van de biecht verdraaien de Schrift

Ik heb beloofd om ergens anders te bespreken hoe dom de voorstanders van de biecht door elkaar halen wat de Schrift leert over de...

3.4.24 – Samenvatting

In de kern komt het hierop neer: als de roomsen God de bedenker willen maken van een verzonnen biecht, dan blijkt overduidelijk hoe ijdel...

3.4.25 – Vergeving is gratis

Als derde onderdeel van berouw noemen de sofisten genoegdoening.1 Wat ze daarover leuteren kan ik met één woord weerleggen. Ze zeggen dat het als...

3.4.26 – Gratis vergeving is niet eenmalig

Maar de sofisten zijn zo pervers om te beweren dat de vergeving van zonden en de verzoening slechts één keer plaats vinden als wij...

3.4.27 – Wie zelf genoegdoening wil doen, doet Christus tekort en vindt nooit rust

Hier moeten we met twee dingen rekening houden: Christus’ eer moet ongeschonden blijven. Er mag niets vanaf. En het geweten moet gerust zijn over...

3.4.28 – Alle zonden zijn dodelijk en genoegdoening is onmogelijk

Op dit punt vluchten mijn tegenstanders in een dwaas onderscheid: sommige zonden zouden vergeeflijk zijn en andere dodelijk. En voor dodelijke zonden zou een...

3.4.29 – Vergeving impliceert kwijtschelding van de straf

Ze proberen zich wel te redden uit dit probleem, maar – zoals men zegt – ze zitten vast in het moeras. Ze verzinnen een...

3.4.30 – Omdat Christus voor ons betaald heeft, hoeven wij niets meer te betalen

Ik vraag je: wat zou Christus voor ons gedaan hebben als er nog steeds straf geëist werd voor de zonden? We zeggen toch dat...

3.4.31 – Twee soorten oordelen: wraak en tucht

Maar ook mijn tegenstanders wapenen zich met bewijzen uit de Schrift. Dus moeten we maar eens kijken wat voor bewijzen dat zijn, die zij...

3.4.32 – In het oordeel zie je Gods toorn, in een tuchtiging zie je zijn liefde

Om een beknopt overzicht te geven van dit onderwerp, moet ik twee verschillen noemen. Als eerste dit verschil: altijd als God straft om te...

3.4.33 – Het oordeel is bedoeld als straf, een tuchtiging is bedoeld om te corrigeren

Dan nu het tweede verschil. Als de verworpenen geslagen worden door Gods gesels, beginnen ze in zekere zin al de straf te betalen waar...

3.4.34 – Als je het verschil kent, hoef je de moed niet te verliezen

Als een gelovige vreselijk in het nauw zit, is het nodig dat hij met deze gedachten gewapend is. ‘Nu is het moment dat het...

3.4.35 – Het voorbeeld van David is geen goed voorbeeld

Nu begrijpt iedereen wel, denk ik, wat de bedoeling is van Gods straf voor David: die straf bewijst dat de Heer moord en overspel...

3.4.36 – Goede daden brengen verzoening tussen mensen en zijn een teken van echt berouw

Toen Daniël Nebukadnezar het advies gaf en aanspoorde om zijn zonden af te kopen met rechtvaardigheid en zijn onrechtvaardigheid met barmhartigheid tegenover de armen,...

3.4.37 – De gelijkenis van de schuldeiser en de twee schuldenaars

Wat betreft de passage uit Lucas: niemand die de gelijkenis die de Heer daar presenteert gelezen heeft met een gezond oordeel, kan daar argumenten...

3.4.38 – De kerkvaders over genoegdoening

Wat we bij de oude schrijvers in vele passages lezen over genoegdoening, doet mij weinig. Ik zie wel dat sommigen van hen – ik...

3.4.39 – De leer van de kerkvaders wordt verdraaid en vervalst

De kerkvaders noemden genoegdoening ook vooral een openlijke verklaring en geen betaling aan God. Als degenen die met de ban gestraft waren, weer in...

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.