Institutie Institutie Boek 2 – God als verlosser in Christus

Boek 2 – God als verlosser in Christus

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

2.5.1 – Onvermijdelijkheid en vrijwilligheid sluiten elkaar niet uit

Het zou kunnen lijken dat ik nu genoeg gezegd heb over de menselijke wil. Alleen zijn er mensen die de menselijke wil met een...

2.5.2 – Inderdaad is er geen ruimte om zelf iets te verdienen

Verder luidt de kritiek van mijn tegenstanders dat het ongepast is dat de mens straf krijgt of beloond wordt als goede en slechte daden...

2.5.3 – Het komt door de uitverkiezing dat niet alle mensen slecht blijven

Het volgende punt van kritiek van mijn tegenstanders lijkt misschien afkomstig van Chrysostomos: als we niet zelf kunnen kiezen tussen goed en kwaad, moet...

2.5.4 – Vermaningen zijn niet nutteloos, ook al kunnen we uit onszelf niet gehoorzamen

Bovendien houden mijn tegenstanders vol dat als een zondaar niet in staat is om te gehoorzamen, het geen zin heeft om hem daartoe aan...

2.5.5 – Het nut van vermaningen

Wat is dan het doel van vermaningen? Welnu, als goddelozen die vermaningen uit koppigheid negeren, zullen ze tegen hen getuigen als ze straks voor...

2.5.6 – Gods geboden zijn geen bewijs voor waar wij toe in staat zijn

Mijn tegenstanders verzamelen heel ijverig bewijzen uit de Schrift. Ze zijn daar zo druk mee bezig omdat ze ons willen verpletteren onder het grote...

2.5.7 – Gods geboden leren ons hoe zwak we zijn

Als de Schrift alleen maar leerde dat de wet een richtsnoer is voor ons leven, dan zou ik me inderdaad zonder aarzeling bij de...

2.5.8 – Drie categorieën van geboden

We zien dit nog duidelijker als we de drie categorieën van de geboden langslopen, die ik hierboven noemde. Zowel in de wet als in de...

2.5.9 – De wet eist meer van ons dan we kunnen

De listigste tegenstanders spotten met al deze Schriftbewijzen. Ze zouden totaal geen belemmering vormen voor het idee dat wij doen wat we zelf kunnen...

2.5.10 – Gods beloften dienen ongeveer hetzelfde doel als zijn geboden

De tweede categorie met argumenten ligt dicht tegen de vorige categorie aan. Mijn tegenstanders voeren de beloften aan waarmee de Heer een verbond aangaat...

2.5.11 – Het is terecht dat God mensen hun slechte daden verwijt

Ook de derde categorie argumenten is nauw verwant aan de vorige twee. Want mijn tegenstanders komen aanzetten met passages waarin God het ondankbare volk...

2.5.12 – Als Mozes zegt dat we de wet kunnen doen, doelt Hij op Gods genade

Echter, mijn tegenstanders citeren uit de wet van Mozes een passage die erg in strijd lijkt te zijn met mijn uitleg. Want nadat Mozes...

2.5.13 – Als God afwacht wat mensen doen, is dat geen bewijs voor een vrije wil

Mijn tegenstanders voeren ook steeds andere passages tegen mij aan, waaruit blijkt dat God soms de hulp van zijn genade terugtrekt om mensen te...

2.5.14 – Onze goede daden zijn van ons omdat we ze krijgen

In de discussie gebruiken mijn tegenstanders als argument ook de manier van spreken van zowel de Schrift als de mensen. Goede daden worden immers...

2.5.15 – Onze goede daden zijn van ons omdat ze niet buiten onze wil omgaan

Hieruit blijkt dat Gods genade – zoals dat woord gebruikt wordt als het gaat over het opnieuw geboren worden – voor de Geest een...

2.5.16 – Kaïn was niet in staat zijn zonde tegen Abel te beheersen

De Schriftbewijzen die mijn tegenstanders verder nog bij elkaar rapen, hoeven niet veel problemen op te leveren. Zelfs niet voor lezers met een middelmatig...

2.5.17 – Onze redding hangt niet af van onze wil of inspanning

Mijn tegenstanders gebruiken ook dit Schriftbewijs van de apostel Paulus: het hangt er niet vanaf of iemand wil of zijn best doet, maar of...

2.5.18 – Jezus Sirach levert geen bewijs voor de vrije wil

Mijn tegenstanders komen ook aanzetten met Jezus Sirach. Ze weten best dat het gezag van deze schrijver ter discussie staat. Ik zou hem zo...

2.5.19 – De gelijkenis van de barmhartige Samaritaan levert geen bewijs voor de vrije wil

Maar wat mijn tegenstanders het vaakst op de lippen hebben, is de gelijkenis van Christus over de reiziger die door struikrovers half dood, half...

2.6.1 – We hebben Christus nodig

Heel het menselijk geslacht is in Adam verloren gegaan. Daarom hebben we weinig meer aan onze geweldige, edele oorsprong, waar ik het over gehad...

2.6.2 – In het verbond met Abraham en met David ging het om Christus

En daarom heeft God aan het oude volk nooit zijn gunst getoond of de hoop op genade gegeven zonder de middelaar. De offers van...

2.6.3 – De profeten wezen steeds op Christus

Verder, als er bij tegenspoed verlichting beloofd wordt, wordt het vaandel opgestoken van vertrouwen en hoop in Christus zelf. Vooral als er geschreven wordt...

2.6.4 – We kunnen God niet kennen zonder dat we Christus kennen

God heeft gewild dat de Joden uit deze voorzeggingen zouden leren dat ze om verlossing te vinden, hun ogen rechtstreeks op Christus moesten richten....

2.7.1 – De rituele wet was waardeloos zonder Christus

Ongeveer vierhonderd jaar na de dood van Abraham is de wet gegeven. Galaten 3:17 Uit de ononderbroken reeks Schriftbewijzen die ik geciteerd heb, blijkt...

2.7.2 – De rituele wet en de morele wet wezen beiden op Christus

In het voorbijgaan moeten we hier opmerken dat het koningschap dat later ingesteld werd in het huis van David al een onderdeel van de...

2.7.3 – Wij kunnen ons niet aan de morele wet houden

Het is goed om nu kort stil te staan bij de vraag hoe het onderwijs in de morele wet maakt dat we minder te...

2.7.4 – De morele wet moet ons leren vergeving te zoeken

Dus als we alleen maar naar de wet kijken, kunnen we niets anders dan de moed opgeven en doodsbang en wanhopig worden. Want door...

2.7.5 – Bewijzen uit de Schrift dat wij ons niet aan de morele wet kunnen houden

Maar ik moet nu wel met een paar woorden uitleggen en bovendien onderbouwen dat ik gezegd heb dat wij ons onmogelijk aan de wet...

2.7.6 – De eerste functie van de morele wet: je eigen zwakheid leren kennen

Maar om heel deze zaak beter toegankelijk te maken, moeten we kort en systematisch bespreken wat de functie is van wat de morele wet...

2.7.7 – De eerste functie vormt geen belediging voor de wet

De wet is dus net een spiegel. In die spiegel zien wij in de eerste plaats onze onmacht. Door onze onmacht zien we in...

2.7.8 – De eerste functie is niet bedoeld om ons alle hoop te ontnemen

Doordat de wet tegen ons getuigt, bewijst zij dat wij allemaal zondig en veroordeeld zijn. Maar dat is niet om ons in wanhoop te...

2.7.9 – Augustinus over de eerste functie

Augustinus heeft het er vaak over dat de wet als resultaat moet hebben dat wij Gods genade om hulp roepen. Hij schrijft bijvoorbeeld aan...

2.7.10 – De tweede functie van de morele wet: de goddelozen in toom houden

De tweede functie van de wet is dat de wet ervoor moet zorgen dat mensen die zich niet bekommeren om recht en rechtvaardigheid –...

2.7.11 – De tweede functie is ook nuttig voor uitverkorenen vóór hun bekering

Ergens anders zegt Paulus dat de wet voor de Joden een mentor is geweest. Galaten 3:24 Dat kan zowel op de eerste als op...

2.7.12 – De derde functie van de morele wet: de gelovigen aansporen het goede te doen

De derde functie van de wet is de belangrijkste. Deze functie komt dichter bij het eigenlijke doel van de wet en vindt plaats in...

2.7.13 – Gelovigen kunnen niet zonder de morele wet

Sommige onwetenden zijn zich niet bewust van dit onderscheid. Daarom zijn ze zo brutaal om heel Mozes aan de kant te schuiven en afscheid...

2.7.14 – Christus is niet gekomen om de morele wet af te schaffen

De wet heeft bij gelovigen nu dus als functie hen aan te sporen. De wet heeft bij hen niet als functie hun geweten te...

2.7.15 – Christus heeft ons bevrijd van de vloek van de morele wet

Echter, wat Paulus zegt over de vloek, slaat vast en zeker niet op het onderwijs zelf, maar alleen op de kracht van de wet...

2.7.16 – De rituele wet is sinds de komst van Christus buiten gebruik

Het ligt anders als het gaat om de rituelen. Niet het effect ervan is afgeschaft, maar het gebruik. Christus heeft door zijn komst een...

2.7.17 – Wie zich nog aan de rituele wet houdt, heeft geen deel aan Christus

Een iets groter probleem levert deze redenering van Paulus op: ‘Toen jullie dood waren door jullie misdaden en doordat jullie vlees onbesneden was, heeft...

2.8.1 – De Tien Geboden en het kennen van God en onszelf

Ik denk dat het niet verkeerd is om nu eerst een korte uitleg te geven van de Tien Geboden van de wet. Want ik...

2.8.2 – De Tien Geboden moeten ons leren wat we God schuldig zijn

Nu kunnen we gemakkelijk begrijpen wat we uit de wet moeten leren: God is onze schepper en als schepper heeft Hij bij ons ook...

2.8.3 – De Tien Geboden moeten ons leren dat we de schuld niet kunnen voldoen

Als het onderwijs van de wet ons zover gebracht heeft, moeten we vervolgens door dat onderwijs in onszelf afdalen en ten slotte twee conclusies...

2.8.4 – Beloften en dreigementen

De Heer is echter niet tevreden met eerbied voor zijn rechtvaardigheid. Hij wil ons hart vullen met liefde voor Hem en bovendien met haat...

2.8.5 – We mogen geen geboden aan de wet toevoegen

Verder maakt de Heer de norm die Hij gaat geven voor volmaakte rechtvaardigheid in alle opzichten afhankelijk van zijn wil. Dat maakt duidelijk dat...

2.8.6 – Het gaat in de Tien Geboden niet om de buitenkant maar om het innerlijk

Maar wanneer ik straks de wet van de Heer heb uitgelegd, zal wat ik eerder besproken heb over de functies van de wet, nog...

2.8.7 – Ook volgens Christus ging het in de Tien Geboden om het hart

Als ik zeg dat dit de betekenis van de wet is, dan geef ik daarmee geen nieuwe uitleg van mijzelf. Ik volg dan Christus,...

2.8.8 – De Tien Geboden zeggen meer dan de letterlijke tekst

In de tweede plaats moeten we opmerken dat de geboden steeds een ruimere betekenis hebben dan wat de letterlijke tekst zegt. Maar dat betekent...

2.8.9 – Elk verbod impliceert een gebod en andersom

Ik heb dit nu nog niet erg duidelijk aangestipt, maar als ik de geboden ga uitleggen, zal het in de praktijk vanzelf helemaal duidelijk...

2.8.10 – Elk verbod noemt de zwaarste overtreding

Maar waarom heeft God als het ware door halve geboden, door alleen een deel te noemen van het geheel, eerder gezinspeeld op wat Hij...

2.8.11 – De twee tafels van de Tien Geboden

In de derde plaats moeten we nadenken over de vraag waarom Gods wet in twee tafels verdeeld is. Deze verdeling wordt niet voor niets...

2.8.12 – De indeling in tien geboden

Maar ook al kan de hele wet in twee kernpunten worden samengevat, toch heeft onze God alles uitgebreider en duidelijker willen beschrijven. Want Hij...

2.8.13 – De inleiding op de Tien Geboden

Ik ben Jehova, jouw God, die jou uit Egypte, uit het slavenhuis heb weggeleid. Je mag voor mijn ogen geen andere goden hebben. Of je...

2.8.14 – God en zijn volk

Eerst laat God dus zien dat Hij degene is die het recht heeft om te gebieden en die je verplicht bent te gehoorzamen. Maar...

2.8.15 – De bevrijding uit de slavernij

Vervolgens herinnert God zijn volk eraan wat Hij voor hen gedaan heeft. Ondankbaarheid is een afschuwelijke misdaad, zelfs tussen mensen. Daarom moet God zijn...

2.8.16 – Het eerste gebod

Nadat God het gezag van zijn wet gefundeerd en bevestigd heeft, geeft Hij het eerste gebod: we mogen voor zijn ogen geen andere goden...

2.8.17 – Het tweede gebod

Je mag geen beeld en geen enkele afbeelding maken van iets boven in de hemel of van iets beneden op de aarde of van...

2.8.18 – De waarschuwing bij het tweede gebod

De sanctie die eraan toegevoegd wordt, moet ruim voldoende zijn om onze laksheid te verdrijven. God dreigt: Exodus 20:5-6 Ik, Jehova, jouw God, ben een...

2.8.19 – Het probleem van de kinderen en de zonden van hun vader

Nu moeten we nog kijken wat God bedoelt als Hij dreigt dat Hij de zonden van de vaders zal verhalen op de kinderen, tot...

2.8.20 – Kinderen worden altijd gestraft om hun eigen zonden

Laten we eerst eens bekijken of zo’n straf niet te rijmen valt met Gods rechtvaardigheid. Heel de menselijke natuur verdient het om veroordeeld te...

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.