2.2.1 – Twee klippen die omzeild moeten worden
'De mens moet leren dat er in hem niets goeds is overgebleven. Toch moet hem ook geleerd worden het goede na te streven dat hij mist en de vrijheid die hem ontnomen is.'
2.2.2 – Volgens de filosofen volgt de wil het verstand of de zinnen
'De filosofen beweren dat het verstand, uitgerust met het vermogen tot redeneren, uitstekend in staat is om je te leiden bij een goed en gelukkig leven.'
2.2.3 – Volgens de filosofen is de wil vrij om te kiezen
'Volgens alle filosofen is het menselijk verstand voldoende om de mens goed te besturen.'
2.2.4 – De vrije wil volgens de kerkvaders
'Ik denk dat de vroege kerkvaders de vermogens van de mens ophemelden omdat ze niet uitgelachen wilden worden door de filosofen en omdat ze ons vlees geen reden wilden geven om te verslappen.'
2.2.5 – Drie soorten wil en drie soorten vrijheid
'Als de kerkvaders het hebben over de vrije wil, onderzoeken ze niet waar de wil toe in staat is in het dagelijks leven. Ze kijken vooral of de wil in staat is om Gods wet te gehoorzamen. Maar ik vind dat je de eerste vraag niet mag overslaan.'
2.2.6 – Werkende en meewerkende genade
'Het staat buiten kijf dat de vrije wil van de mens niet in staat is om goede daden te verrichten als hij niet door genade geholpen wordt. En dan gaat het om speciale genade die alleen de uitverkorenen krijgen als ze opnieuw geboren worden.'
2.2.7 – De term ‘vrije wil’ leidt tot misverstanden en dwalingen
'Het is inderdaad een enorme vrijheid als de mens niet gedwongen wordt om de zonde te dienen, maar alleen vrijwillig slaaf is van de zonde en in de ketenen van de zonde geboeid blijft!'
2.2.8 – Volgens Augustinus is onze wil niet vrij
'Ik vind dat we de term "vrije wil" niet kunnen blijven gebruiken zonder groot gevaar. Integendeel, ik vind dat het heel goed voor de kerk zou zijn als we deze term zouden afschaffen. Daarom gebruik ik deze term liever niet.'
2.2.9 – Volgens de kerkvaders moeten we niet op onszelf vertrouwen
'Ook al gaan de oude schrijvers een beetje te ver in het ophemelen van de vrije wil, toch was dit het doel dat ze voor ogen hadden: de mens leren dat hij volledig moet stoppen met op zijn eigen kracht vertrouwen en zijn vesting alleen op God moet bouwen.'
2.2.10 – We moeten niet op onszelf vertrouwen, maar alleen op God
'Hoe neerslachtiger en verslagener we zijn door het besef van onze ellende, armoede, naaktheid en schande, hoe beter we onszelf hebben leren kennen. Want de mens loopt niet het risico dat hij zichzelf te veel ontneemt. Als hij maar leert dat hij in God moet terugkrijgen wat hem ontbreekt.'
