Insitutie Boek 4 – De genademiddelen 4.7 – Het ontstaan van het pausdom 4.7.16 – Constantinopels aanspraak op de eerste positie

4.7.16 – Constantinopels aanspraak op de eerste positie

Maar korte tijd daarna ging Johannes, die in de tijd van Gregorius de Grote de kerk van Constantinopel regeerde, zo ver dat hij zich ‘universele patriarch’ noemde. Om niet tekort te schieten in het heel terecht verdedigen van zijn positie, heeft Gregorius zich hier standvastig tegen verzet. En natuurlijk was het van Johannes een onacceptabele hoogmoed en dwaasheid dat hij de grenzen van zijn bisdom wilde laten samenvallen met de grenzen van het keizerrijk.

Toch maakt Gregorius voor zichzelf geen aanspraak op dat wat hij de ander weigert. Nee, hij veroordeelt die titel, wie hem ook zou gebruiken, als misdadig, goddeloos en afkeurenswaardig. Sterker nog, ergens is hij zelfs boos op Eulogius, de bisschop van Alexandrië, die hem met een dergelijke titel eerde. Hij zegt: ‘In de aanhef van uw brief aan mij hebt u een hoogmoedige aanspreekvorm laten opschrijven. Ook al had ik het u verboden, u hebt mij “algemene paus” genoemd. Ik smeek uwe heiligheid dat niet meer te doen. Want als je een ander meer geeft dan nodig is, wordt dat van jullie allemaal afgenomen. Ik vind dit niet eervol, omdat ik zie dat het ten koste gaat van de eer van mijn broeders. Want mijn eer is de eer van heel de kerk en dat de macht van mijn broeders niet wordt aangetast. Maar als uwe heiligheid mij “algemene paus” noemt, dan zegt u daarmee dat u niet bent wat ik volgens u wel ben: algemeen.’1

Gregorius’ zaak was goed en eervol. Maar Johannes had de steun van keizer Mauritius2 en kon niet van zijn voornemen afgebracht worden. Ook zijn opvolger Cyriacus heeft zich daar nooit toe laten overhalen.

1Gregorius de Grote, Epistulae VII, 30.

2Mauritius (539-602), keizer van het Byzantijnse rijk.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.