Insitutie Boek 4 – De genademiddelen 4.6 – De paus 4.6.17 – Hiëronymus en Cyprianus over de eenheid van de kerk

4.6.17 – Hiëronymus en Cyprianus over de eenheid van de kerk

Maar als mijn tegenstanders als gevolg hiervan de kerk van Rome het primaat en de hoogste macht over de andere kerken willen toekennen, doen ze iets heel verkeerds. Ik heb dat al gezegd. En om dat nog duidelijker te maken, zal ik in het kort laten zien hoe de oude schrijvers dachten over deze eenheid waar de roomsen zo sterk op aandringen.

Hiëronymus somt in zijn brief aan Nepotianus veel voorbeelden op van eenheid. Aan het eind komt hij toe aan de kerkelijke hiërarchie. Hij zegt: ‘Alle bisschoppen van de kerken, alle aartspresbyters, alle aartsdiakenen en heel de kerkelijke orde is afhankelijk van degenen die haar regeren.’1 Hier spreekt een presbyter van Rome. Hij geeft hoog op van de eenheid in de kerkelijke orde. Waarom noemt hij niet dat alle kerken met elkaar verbonden zijn door de band van één hoofd? Niets kon hem zo helpen bij het onderwerp waar hij het over heeft. Je kunt ook niet zeggen dat hij het heeft overgeslagen omdat hij het vergeten is. Hij zou immers niets liever gebruikt hebben als de feiten het hadden toegelaten.

Ongetwijfeld heeft hij dus gezien dat de echte basis voor eenheid was wat Cyprianus zo mooi beschreven heeft met deze woorden: ‘De taak van bisschop is één. Elke bisschop afzonderlijk is volledig verantwoordelijk voor een deel van die taak. En er is één kerk die zich door een vruchtbare groei breed uitspreidt in vele kerken. Net zoals er veel zonnestralen zijn, maar één licht en veel boomtakken, maar één stam, gefundeerd op een stevige wortel. En als uit één bron meerdere beken stromen, dan lijkt dat misschien een groot aantal, maar toch blijft er dan eenheid qua oorsprong. Haal je een zonnestraal weg, dan wordt de eenheid niet verbroken. Breek je een tak van de boom af, dan kan de afgebroken tak niet meer uitlopen. Snijd je een beek af van de bron, dan droogt ze op. Zo strekt ook de kerk haar stralen uit over de hele wereld, doordat haar licht zich verspreidt. Maar toch is het één licht dat zich overal verspreidt, zonder dat de eenheid van het lichaam verbroken wordt. Ze steekt haar takken uit over de hele wereld, ze geeft haar beken die over de wereld stromen. Maar toch is er maar één hoofd en één bron.’ En: ‘Met Christus’ bruid kan geen overspel gepleegd worden. Zij kent één huis. Met kuise schaamte bewaart zij de heiligheid van één slaapkamer.’2

Je ziet dat hij de bisschopstaak van Christus alleen, algemeen maakt. Heel de kerk valt daaronder. Hij zegt dat ieder die onder dit hoofd de bisschopstaak uitvoert, volledig verantwoordelijk is voor een deel van Christus’ bisschopstaak. Waar is het primaat van de stoel van Rome, als de volledige bisschopstaak alleen bij Christus ligt en de afzonderlijke bisschoppen volledig verantwoordelijk zijn voor een deel daarvan?

Ik citeer dit, om de lezer daardoor te laten begrijpen dat de kerkvaders het principe dat de roomsen als vaststaand en ontwijfelbaar aannemen, wat betreft de eenheid van een hiërarchie onder een aards hoofd, helemaal niet kenden.

1Hiëronymus van Stridon, Epistulae, 125,15.

2Cyprianus van Carthago, De ecclesiae catholicae unitate, 5.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.