Insitutie Boek 4 – De genademiddelen 4.19 – Valse sacramenten 4.19.18 – Derde vals sacrament: het zogenaamde laatste oliesel

4.19.18 – Derde vals sacrament: het zogenaamde laatste oliesel

Het derde verzonnen sacrament is het laatste oliesel. Dat wordt alleen door een priester bediend en pas, zoals men zegt, op het uiterste, met olie die door een bisschop gewijd is en met deze formule: ‘Moge God u door deze heilige zalving en door zijn heel welwillende barmhartigheid alles vergeven wat u gezondigd hebt met uw gezicht, gehoor, reuk, gevoel en smaak.’ De roomsen beelden zich in dat dit sacrament twee krachten heeft: om zonden te vergeven en, als dat zin heeft, om lichamelijke ziekte te verlichten of, als dat geen zin heeft, om de ziel te redden.

Ook zeggen ze dat Jacobus dit sacrament heeft ingesteld. Zijn woorden zijn: ‘Is er iemand van jullie ziek? Dan moet hij de ouderlingen van de gemeente bij zich roepen. Zij moeten dan voor hem bidden en hem in de naam van de Heer met olie zalven. Een gelovig gebed zal dan de zieke redden en de Heer zal hem oprichten. En als hij zonden begaan heeft, dan zullen ze hem vergeven worden.’ Jacobus 5:14-15

Het is met deze zalving net zo als met de handoplegging, zoals ik heb laten zien: het is een huichelachtig toneelstukje, waarmee ze zinloos en vruchteloos de apostelen willen na-apen. Marcus vertelt dat de apostelen, toen ze voor het eerst uitgezonden waren, volgens het bevel dat ze van de Heer gekregen hadden, doden opwekten, duivels uitwierpen, melaatsen reinigden en zieken genazen. En bij het genezen van zieken gebruikten ze olie. Hij zegt: ‘Ze zalfden vele zieken met olie. Dan werden ze gezond.’ Marcus 6:13 Dat bedoelde Jacobus toen hij beval om de ouderlingen te roepen en de zieke te zalven.

In zulke rituelen lag geen dieper mysterie. Dat kun je gemakkelijk zien als je erop let met hoeveel vrijheid zowel de Heer als zijn leerlingen zich in deze uiterlijke dingen gedroegen. Toen de Heer een blinde het gezichtsvermogen teruggaf, maakte hij slijk van stof en speeksel. Johannes 9:6 Anderen genas hij door aanraking, Mattheüs 9:29 weer anderen door zijn woord. Lucas 18:42 Op deze manier genazen de apostelen sommigen door hun woord, Handelingen 3:6; 14:9-10 anderen door aanraking Handelingen 5:12-16 en weer anderen door zalving. Handelingen 19:12

Maar, zeggen mijn tegenstanders, het is toch niet waarschijnlijk dat ze die zalving – net als alle andere dingen – zomaar gebruikten. Dat geef ik toe. Maar toch hebben ze die niet gebruikt als instrument van genezing. Nee, alleen als symbool om onervarenen er in hun onwetendheid aan te herinneren waar zo’n grote kracht vandaan kwam. En wel om te voorkomen dat zij de apostelen de lof daarvoor zouden toekennen. En het is gewoon en het komt vaak voor dat met olie de Heilige Geest en zijn gaven worden aangeduid.

Maar die gave van genezing is verdwenen, net als de andere wonderen die de Heer een tijdlang wilde laten gebeuren om de nieuwe prediking van het evangelie voor eeuwig wonderlijk te maken. Dus ook al geef ik volledig toe dat de zalving een sacrament was van die krachten die toen via de handen van apostelen bediend werden, toch heeft dat nu niets met ons te maken. Want ons is de bediening van die krachten niet toevertrouwd.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.