Insitutie Boek 4 – De genademiddelen 4.14 – De sacramenten 4.14.9 – Sacramenten en de Heilige Geest

4.14.9 – Sacramenten en de Heilige Geest

Daarom zou ik graag willen dat de lezer zich herinnert wat ik – volgens mij met volstrekt ondubbelzinnige woorden – al gezegd heb over de versterking en de groei van het geloof: ik schrijf deze bediening niet aan de sacramenten toe op een manier dat ik zou denken dat er in de sacramenten continu een soort geheime kracht schuilt. Ik geloof niet dat sacramenten op zichzelf in staat zijn om geloof te bevorderen of te versterken. Nee, ik schrijf hun deze bediening toe omdat de Heer ze heeft ingesteld om te dienen voor de bevestiging en groei van het geloof.

Verder voeren ze hun taak pas uit zoals het hoort, als de innerlijke leermeester, de Geest, erbij komt. Hij alleen kan met zijn kracht het hart binnendringen en de verlangens veranderen. Alleen dan staat de toegang tot onze ziel open voor de sacramenten. Als Hij er niet is, hebben de sacramenten ons hart niets méér te bieden dan wanneer de glans van de zon schittert voor blinde ogen of wanneer een stem klinkt voor dove oren.

Tussen de Geest en de sacramenten maak ik dus dit onderscheid: de Geest heeft de kracht om te werken, maar de sacramenten bedienen alleen maar. En dat is dan een bediening die zonder het werk van de Geest zinloos en zonder betekenis is, maar die vol kracht is als de Geest binnen in ons werkt en zijn macht laat zien.

Het is duidelijk hoe volgens deze opvatting een vroom hart versterkt wordt door de sacramenten: zoals ogen zien dankzij de glans van de zon en oren horen dankzij het geluid van een stem. Ogen zouden totaal niet door welk licht dan ook getroffen worden als ze geen ingeschapen gezichtsvermogen hadden dat uit zichzelf het licht opvangt. En oren zouden tevergeefs getroffen worden door geluid als ze niet geschikt gemaakt waren om te horen. Wat in onze ogen zorgt voor het gezichtsvermogen, zodat we het licht kunnen zien, en in onze oren voor het gehoor, zodat we stemmen kunnen opvangen, datzelfde is in ons hart het werk van de Heilige Geest dat geloof begint, steunt, voedt en in stand houdt. Dat zou voor ons vast moeten staan.

En als dat waar is, dan betekent dat ook de volgende twee dingen. In de eerste plaats dat je met de sacramenten geen steek opschiet zonder de kracht van de Heilige Geest. En in de tweede plaats dat niets verhindert dat de sacramenten het geloof sterker en groter maken in harten die al eerder door de Heilige Geest als leermeester onderwezen zijn. Er is slechts één verschil: het vermogen om te horen en te zien is van nature in onze ogen en oren ingeschapen. Maar Christus werkt in ons hart dankzij een speciale genade die uitgaat boven de beperkingen van onze natuur.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.