Insitutie Boek 4 – De genademiddelen 4.14 – De sacramenten 4.14.2 – De oorsprong van het woord ‘sacrament’

4.14.2 – De oorsprong van het woord ‘sacrament’

Het is duidelijk genoeg waarom de kerkvaders dit woord gebruikten in deze betekenis. Telkens als de oude vertaler het Griekse woord mysterion – ‘mysterie’ – in het Latijn wilde weergeven, vertaalde hij het met het woord sacramentum, vooral als het over goddelijke dingen ging.

Bijvoorbeeld in de brief aan de Efeziërs: ‘Opdat Hij ons het sacrament van zijn wil zou bekendmaken.’ Efeziërs 1:9 En: ‘Als jullie tenminste gehoord hebben van de uitdeling van Gods genade, die mij gegeven is voor jullie, dat mij door een openbaring dit sacrament bekend gemaakt is.’ Efeziërs 3:2-3

En aan de Kolossenzen: ‘Het mysterie dat alle eeuwen en generaties verborgen was, maar nu geopenbaard is aan zijn heiligen, aan wie God de rijkdom van dit sacrament bekend wilde maken.’ Kolossenzen 1:26-27

En aan Timotheüs: ‘Het sacrament van de vroomheid is groot: God is geopenbaard in het vlees.’ 1 Timotheüs 3:16

De vertaler heeft niet het woord arcanum – ‘geheim’ – willen gebruiken. Want dan zou het lijken alsof er iets mee bedoeld werd dat minder groot was dan het was. Daarom heeft hij voor ‘mysterie’ het woord ‘sacrament’ gebruikt: het mysterie van iets heiligs.

In die betekenis komt het bij de kerkvaders regelmatig voor. En het is genoegzaam bekend dat wat de Latijn-sprekenden ‘scramenten’ noemen, bij de Grieks-sprekenden ‘mysteries’ heten. De betekenis is hetzelfde en dat maakt een eind aan elke discussie.

Zo komt het dat dit woord ook gebruikt is voor de tekenen die hoge en geestelijke dingen op een verheven manier zichtbaar maken. Ook Augustinus maakt dat ergens duidelijk. Hij zegt: ‘Het zou te lang duren om de variatie aan tekens te behandelen die, als ze op goddelijke dingen slaan, “sacramenten” genoemd worden.’1

1Augustinus, Epistulae, 138.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.