4.14.13 – Sacrament en belijdenis

Ten slotte gebruiken sommigen het woord ‘sacrament’ als argument. Maar dat is absoluut geen overtuigend argument. Ze zeggen dat het woord ‘sacrament’ bij goede schrijvers weliswaar veel betekenissen heeft, maar dat slechts één betekenis past bij de tekenen. Deze betekenis: het duidt een plechtige eed aan die een soldaat aflegt aan zijn bevelhebber als hij in militaire dienst gaat. Want net zoals nieuwe soldaten door die krijgseed trouw zweren aan hun bevelhebber en verklaren dat ze dienst genomen hebben, zo erkennen wij met onze tekenen Christus als onze bevelhebber en verklaren wij dat we onder zijn vaandel dienen.

Ze voegen hier nog meer vergelijkingen aan toe om te verduidelijken wat ze bedoelen. De toga onderscheidde de Romeinen van de Grieken in hun pallium. In Rome zelf onderscheidden de standen zich door hun tekenen. De senatorenstand onderscheidde zich van de ridderstand door purper en door schoenen die versierd waren met een zilveren maantje. De ridderstand onderscheidde zich van gewone burgers door een ring. En zo dragen ook wij onze symbolen die ons onderscheiden van onheiligen.

Maar uit het voorgaande blijkt duidelijk genoeg dat de oude schrijvers, die de tekenen de naam ‘sacramenten’ hebben gegeven, er helemaal niet op gelet hebben hoe dit woord door schrijvers in het Latijn gebruikt werd. Nee, ze hebben er voor hun eigen gemak een nieuwe betekenis aan gegeven. Ze wilden er simpelweg de heilige tekenen mee aanduiden.

Als we dieper op dit onderwerp in willen gaan, kunnen we misschien zeggen dat ze dit woord op dezelfde manier betekenis gaven als ze met het woord fides – ‘geloof’ of ‘vertrouwen’ – gedaan hebben in de betekenis waarin het nu gebruikt wordt. Fides betekent eigenlijk trouw in het nakomen van beloften. Toch hebben ze fides gebruikt voor de zekerheid of vaste overtuiging die je hebt over die trouw. Op dezelfde manier hebben ze het woord ‘sacrament’ gebruikt voor het woord van de bevelhebber, waarmee hij de soldaten in zijn gelederen opneemt, ook al betekent het eigenlijk de krijgseed waarmee een soldaat dienst neemt onder zijn bevelhebber. Want de Heer belooft door middel van de sacramenten dat Hij onze God zal zijn en dat wij zijn volk zullen zijn. 2 Korinthiërs 6:16; Ezechiël 37:27 Maar we laten zulke spitsvondige redeneringen voor wat ze zijn. Want volgens mij heb ik voldoende overtuigend bewezen dat de oude schrijvers geen andere bedoeling hadden dan aangeven dat de sacramenten tekenen zijn van heilige en geestelijke dingen.

De vergelijkingen die ze aanvoeren wat betreft zichtbare onderscheidingstekenen accepteer ik wel. Maar ik vind het onacceptabel dat zij wat bij de sacramenten op de laatste plaats staat, op de eerste plaats zetten of zelfs als enige laten staan. Dit is het eerste: dat ze ons geloof helpen bij God. En dit is het laatste: dat ze voor de mensen getuigen van onze belijdenis. Op de laatste betekenis zijn die vergelijkingen van toepassing. Maar ondertussen moeten we het eerste vasthouden. Want zoals we gezien hebben, zouden de mysteries hun betekenis verliezen als ze geen hulpmiddelen zouden zijn voor ons geloof en bijlagen bij de leer, bestemd voor hetzelfde gebruik en hetzelfde doel.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.