4.11.1 – De sleutelmacht en de prediking

Nu is alleen het derde onderdeel nog over van de macht van de kerk. Bij een goed geregelde toestand is dat het belangrijkste onderdeel. Zoals ik gezegd heb, gaat het dan om de rechtspraak. En heel de rechtspraak van de kerk heeft te maken met de tucht over leven en moraal. Daar zal ik het straks over hebben.

Ik heb al geleerd en moet dat nu herhalen: geen enkele stad en geen enkel dorp kan bestaan zonder overheid en burgerlijke regering. En zo heeft ook Gods kerk haar geestelijke regering nodig. Die staat echter helemaal los van de burgerlijke regering. En ze belemmert die niet en doet er niets aan af, maar helpt en bevordert die juist. In de kern is de macht van de rechtspraak dus niets anders dan een orde die is ingesteld om de geestelijke regering te bewaren. Voor dat doel zijn er in de kerken vanaf het begin rechtbanken ingesteld om leven en moraal te beoordelen, fouten te bestraffen en de sleuteltaak te bedienen.

Paulus wijst deze orde aan in zijn brief aan de Korinthiërs, als hij het heeft over regeertaken. 1 Korinthiërs 12:28 En ook in zijn brief aan de Romeinen, als hij zegt: ‘Wie leiding geeft, moet dat ijverig doen.’ Romeinen 12:8 Hij spreekt daar immers geen overheidspersonen aan, want er waren toen nog geen christelijke overheidspersonen. Nee, hij spreekt degenen aan die samen met de herders moesten zorgen voor de geestelijke regering van de kerk. Ook in zijn brief aan Timotheüs heeft Paulus het over twee soorten ouderlingen: de ene soort werkt in het Woord, maar de andere soort bedient niet het Woord, maar regeert wel. 1 Timotheüs 5:17

Met deze laatste soort bedoelt hij ongetwijfeld degenen die waren aangesteld voor het toezicht op leven en moraal en voor al het gebruik van de sleutels. Want de macht waar we het nu over hebben, is volledig afhankelijk van de sleutels die Christus aan de kerk gegeven heeft in Mattheüs 18. Daar beveelt Hij dat wie persoonlijke vermaningen minachten, officieel en ernstig vermaand moeten worden. En als ze koppig volhouden, leert Hij dat ze van de gemeenschap van de gelovigen afgesneden moeten worden. Mattheüs 18:15-18

Nu kunnen zulke vermaningen en bestraffingen niet plaatsvinden zonder dat men weet wat er aan de hand is. Daarom is er een rechtbank en een soort college nodig. Dus als we de belofte van de sleutels niet zonder betekenis willen maken en geen eind willen maken aan de ban, aan openbare vermaningen en aan wat er verder van dat soort dingen zijn, dan kan het niet anders of we moeten de kerk iets van rechtspraak toestaan.

De lezers moeten erop letten dat het in deze passage niet gaat over het algemene leergezag. Daar gaat het wel over in Mattheüs 16 en Johannes 20. Mattheüs 16:19; Johannes 20:23 Maar hier in Mattheüs 18 wordt de rechterlijke macht van het sanhedrin voor de toekomst overgedragen op Christus’ kudde. Tot op die dag hadden de Joden hun eigen regeringsvorm. Christus houdt die overeind in zijn kerk, voor zover die een zuivere instelling vormt. En dat doet Hij met een zware sanctie. Dat was nodig, want anders konden brutale en trotse mensen de onaanzienlijke en verachte kerk gemakkelijk minachten.

Nu kan het voor de lezers lastig zijn dat Christus met dezelfde woorden dingen aanduidt die een beetje van elkaar verschillen. Om dat te voorkomen is het goed om deze knoop te ontwarren.

Er zijn dus twee passages waarin het gaat over vastbinden en losmaken. De ene passage is Mattheüs 16. Daar belooft Christus dat Hij de sleutels van het koninkrijk van de hemel aan Petrus zal geven. En vervolgens zegt Hij dat wat Petrus op aarde zal vastbinden of losmaken, ook in de hemel vastgebonden of losgemaakt zal zijn. Mattheüs 16:19 Met die woorden bedoelt Hij niets anders dan wat Hij met andere woorden zegt bij Johannes. Hij stond op het punt zijn leerlingen uit te zenden om te prediken. Hij had op hen geblazen. En dan zegt Hij: ‘Als jullie iemand zijn zonden vergeven, zullen die vergeven zijn. En als jullie ze vasthouden, dan zullen ze vastgehouden worden in de hemel.’ Johannes 20:23

Ik zal een uitleg geven die niet spitsvondig, geforceerd of verdraaid is, maar zuiver, voor de hand liggend en gemakkelijk te begrijpen. Dit gebod over het vergeven en vasthouden van zonden en de belofte aan Petrus over het vastbinden en losmaken moeten we alleen laten slaan op de bediening van het Woord. Toen Christus die bediening toevertrouwde aan zijn apostelen, voorzag Hij hun meteen van de taak om los te maken en vast te binden. Want wat is de kern van het evangelie anders dan dat we allemaal slaven zijn van zonde en dood, maar door de verlossing in Christus Jezus losgemaakt en bevrijd worden? Romeinen 3:24 En dat wie Christus niet als verlosser aannemen en erkennen, veroordeeld en overgegeven worden om voor eeuwig vastgebonden te blijven? Judas 1:6

Deze boodschap gaf de Heer aan zijn apostelen, om die over te brengen aan alle volken. En om te bewijzen dat het zijn boodschap was en dat die van Hem afkomstig was, heeft Hij die met dit schitterende getuigenis geëerd. Dat deed Hij om niet alleen de apostelen zelf te versterken, maar ook al degenen naar wie die boodschap toe zou komen.

Het was belangrijk dat de apostelen een vaste en onwrikbare zekerheid hadden over hun prediking. De bediening daarvan zou voor hen niet alleen gepaard gaan met eindeloze moeiten, zorgen, problemen en gevaren. Nee, ze zouden die uiteindelijk met hun bloed bezegelen. Ze moesten dus weten dat hun prediking niet zinloos en leeg was, maar vol kracht en macht. Daarom was het volgens mij belangrijk dat ze er in zulke grote benauwdheid, moeiten en gevaren van overtuigd waren dat ze Gods zaakwaarnemers waren. Ook al was de hele wereld tegen hen en werden ze door iedereen bestreden, ze moesten weten dat God aan hun kant stond. Ook al was Christus, de auteur van hun leer, op aarde niet zichtbaar aanwezig, ze moesten weten dat Hij in de hemel was om de leer die Hij hun gegeven had te bevestigen.

Aan de andere kant moesten ook hun hoorders onweerlegbare bewijzen krijgen dat de leer van het evangelie niet het woord van de apostelen was, maar van God zelf. Niet een stem geboren op aarde, maar neergedaald uit de hemel. Want deze dingen – vergeving van zonden, de belofte van eeuwig leven en de boodschap van redding – die kunnen mensen nooit in hun macht hebben. Christus verklaarde dat in de prediking van het evangelie niets van de apostelen was. Zij bedienden die alleen maar. Hij was het die via hun mond, als met een instrument, alles zou zeggen en beloven. Een vergeving van zonden die zij zouden verkondigen, was een betrouwbare belofte van God. En de veroordeling die zij zouden uitspreken, was een zeker oordeel van God. En die verklaring is gegeven voor alle eeuwen. Dit blijft vast staan om ons allemaal te laten weten en er zeker van te laten zijn dat het Woord van het evangelie, welk mens het ook predikt, Gods eigen uitspraak is, afgekondigd in de hoogste rechtbank, opgeschreven in het boek van het leven, bevestigd in de hemel, vast en zeker.

We weten dus dat in deze passages de sleutelmacht simpelweg de prediking van het evangelie is. En als we naar de mensen kijken, is dat eigenlijk geen macht, maar meer een bediening. Want Christus heeft deze macht eigenlijk niet aan de mensen gegeven, maar aan zijn Woord. De mensen heeft Hij aangesteld om dat Woord te bedienen.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.