Insitutie Boek 4 – De genademiddelen 4.10 – Kerkelijke wetten 4.10.19 – Het voorbeeld van het avondmaal

4.10.19 – Het voorbeeld van het avondmaal

Als ik alle rituelen op zou sommen, zou ik veel te breedsprakig zijn. Daarom zullen we met één voorbeeld tevreden zijn. Als in de tijd van de apostelen het avondmaal van de Heer bediend werd, gebeurde dat heel eenvoudig. Om de waardigheid van het sacrament te versieren, hebben hun directe opvolgers iets toegevoegd dat we niet hoeven af te keuren. Maar daarna kwamen die domme na-apers die er zo nu en dan kleine dingetjes aan toevoegden. En zo hebben ze voor ons dit priestergewaad dat we nu bij de mis zien, deze altaarversieringen, deze gebaren en heel dit vertoon van zinloze dingen samengesteld.

Maar de roomsen werpen mij tegen dat men er vroeger van overtuigd was dat alles wat eensgezind in heel de kerk gebeurde, afkomstig was van de apostelen zelf. En als getuige daarvan halen ze Augustinus aan. Maar om hen te weerleggen zal ik woorden aanvoeren van niemand anders dan Augustinus zelf. Hij zegt: ‘Als de hele wereld zich ergens aan houdt, kun je zien dat het óf door de apostelen zelf is ingesteld, óf door een algemeen concilie waarvan het gezag heel gezond is voor de kerk. Een voorbeeld daarvan is dat het lijden van de Heer, zijn opstanding, zijn hemelvaart en de komst van de Heilige Geest elk jaar gevierd worden met een feest. En zo zijn er meer van zulke dingen waar heel de kerk, hoever zij ook reikt, zich aan houdt.’1

Als hij zo weinig voorbeelden noemt, wie ziet dan niet dat hij de toen gebruikelijke rituelen – alleen de eenvoudige, niet vaak voorkomende en sobere rituelen die nuttig zijn om de orde te bewaren in de kerk – in verband wilde brengen met betrouwbare en eerbiedwaardige bedenkers? Hoe sterk verschilt dat niet van wat de roomse leermeesters willen afdwingen: dat er bij hen niet één enkel ritueeltje is dat we niet als apostolisch moeten beschouwen!

1Augustinus, Epistulae, 54,1.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.