Insitutie Boek 3 – Het delen in Christus 3.18 – Rechtvaardigheid en beloning 3.18.8 – Paulus over liefde die meer is dan geloof

3.18.8 – Paulus over liefde die meer is dan geloof

Mijn tegenstanders voeren ook deze passages van Paulus aan: ‘Al had ik al het geloof, zodat ik bergen kon verzetten – als ik geen liefde had, was ik niets.’ 1 Korinthiërs 13:2 En: ‘Nu blijven hoop, geloof en liefde. Maar de grootste van deze is de liefde.’ 1 Korinthiërs 13:13 En: ‘Trek bij alles de liefde aan. Dat is de band van de volmaaktheid.’ Kolossenzen 3:14

Op basis van de eerste twee passages beweren onze farizeeën dat we eerder door liefde gerechtvaardigd worden dan door geloof. Want, zeggen ze, dat is de belangrijkste goede eigenschap. Maar deze spitsvondigheid kan ik zonder enige moeite weerleggen. Want ik heb ergens anders al uitgelegd dat het in de eerste passage niet over echt geloof gaat. Paulus zegt immers dat liefde groter is dan dit geloof. Hij bedoelt niet dat liefde meer verdiensten heeft, maar dat liefde vruchtbaarder is. Liefde reikt verder en dient meer mensen, want liefde floreert altijd. Maar geloof wordt maar een korte tijd gebruikt.

Als we kijken wat beter is, moet liefde voor God op de eerste plaats staan. Maar daarover heeft Paulus het hier niet. Hij benadrukt alleen dat we elkaar door middel van wederzijdse liefde moeten opbouwen in de Heer.

Maar stel nu eens dat liefde wel in alle opzichten geloof te boven gaat. Wie met een gezond oordeel, ja met gezonde hersenen, zou daar dan uit concluderen dat liefde ook meer rechtvaardigt? Dat geloof de kracht heeft om te rechtvaardigen, ligt niet in de waarde van geloof als daad. Onze rechtvaardiging bestaat alleen dankzij Gods barmhartigheid en Christus’ verdienste. Als geloof die vastgrijpt, wordt er gezegd dat geloof rechtvaardigt. Maar als je mijn tegenstanders vraagt op welke manier ze de rechtvaardiging toeschrijven aan liefde, zullen ze antwoorden: liefde is een daad waar God blij mee is. Doordat God die in zijn goedheid accepteert, verdienen we dat de rechtvaardigheid ons toegerekend wordt.

Hier zie je hun argumentatie heel mooi uitkomen! Ik zeg dat geloof niet rechtvaardigt omdat de waarde van het geloof voor ons rechtvaardigheid verdient. Nee, geloof is een instrument waardoor we gratis Christus’ rechtvaardigheid in handen krijgen. Maar mijn tegenstanders schuiven Gods barmhartigheid aan de kant en gaan voorbij aan Christus, terwijl daarin de kern van rechtvaardigheid ligt! Ze beweren dat we gerechtvaardigd worden door de goede daad van liefde, omdat die ver uitsteekt boven geloof. Dat is hetzelfde als wanneer iemand zou beweren dat een koning beter een schoen kan maken dan een schoenmaker, omdat een koning oneindig ver hoger staat dan een schoenmaker. Alleen deze simpele logica bewijst al overduidelijk dat de scholen van de Sorbonne-universiteit zelfs nog niet eens met het buitenste randje van hun lippen hebben geproefd wat de rechtvaardiging door geloof eigenlijk is.

Misschien wil een ruziezoeker nu nog bezwaar maken door te vragen waarom ik het woord ‘geloof’ in passages die bij Paulus zo dicht bij elkaar staan, zo verschillend opvat. Maar dan is mijn antwoord dat ik voor die uitleg een heel goede reden heb. Paulus noemt allemaal gaven op die in zekere zin vallen onder geloof en hoop. Want ze hebben allemaal te maken met het kennen van God. Daarom vat hij ze samen onder de term ‘geloof en hoop’. Het is alsof hij zei: ‘Profetie, talen, de gave van interpretatie en kennis hebben dit doel: ze moeten ons brengen tot kennis van God. En we kennen God in dit leven alleen door hoop en geloof. Dus als ik geloof en hoop noem, vat ik al deze gaven samen. Dus blijven deze drie over: hoop, geloof en liefde. Dat wil zeggen: hoe groot de variatie in gaven ook is, toch komen ze allemaal hierop neer. En onder deze drie, is liefde de belangrijkste.’ Enzovoort.

Op basis van de derde passage komen mijn tegenstanders tot deze conclusie: als liefde de band is van volmaaktheid, is liefde ook de band van rechtvaardigheid. Want rechtvaardigheid is niets anders dan volmaaktheid. Om te beginnen sla ik nu maar over dat Paulus met volmaaktheid bedoelt dat de leden van een goed ingerichte kerk hecht met elkaar verbonden zijn. Als ik toegeef dat we door liefde volmaakt worden in Gods ogen, wat voor nieuws brengen mijn tegenstanders dan met deze passage naar voren? Want mijn antwoord zal altijd zijn dat we die volmaaktheid alleen bereiken als we de liefde volledig vervullen. En omdat iedereen ver verwijderd blijft van het volledig vervullen van de liefde, concludeer ik dat voor iedereen alle hoop op volmaaktheid is afgesneden.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.