Insitutie Boek 3 – Het delen in Christus 3.14 – Rechtvaardiging en heiliging 3.14.17 – Vier soorten oorzaken: effectief, materieel, instrumenteel en finaal

3.14.17 – Vier soorten oorzaken: effectief, materieel, instrumenteel en finaal

De filosofen leren dat er vier soorten oorzaken zijn waar je op moet letten bij hoe dingen tot stand komen. Als we naar die vier soorten oorzaken kijken, zullen we merken dat bij het tot stand komen van ons behoud geen van die oorzaken te maken heeft met onze daden.

Want de Schrift verkondigt overal dat de effectieve oorzaak voor ons verwerven van het eeuwige leven de barmhartigheid is van onze hemelse Vader en zijn onverdiende liefde voor ons. En dat de materiële oorzaak Christus is met zijn gehoorzaamheid, waarmee Hij voor ons de rechtvaardigheid verdiend heeft. En de formele of instrumentele oorzaak, waar kan die anders liggen dan in geloof?

Johannes vat die drie oorzaken samen als hij zegt: ‘God heeft de wereld zo liefgehad dat Hij zijn eniggeboren Zoon gegeven heeft, zodat ieder die in Hem gelooft, niet verloren gaat, maar eeuwig leeft.’ Johannes 3:16

Verder verklaart de apostel Paulus dat de finale oorzaak het tonen van Gods rechtvaardigheid is en de lof van zijn goedheid. En daar noemt hij ook in duidelijke bewoordingen de andere drie oorzaken. Want hij zegt tegen de Romeinen: ‘Allemaal hebben ze gezondigd en missen ze Gods glorie. En allemaal worden ze gratis gerechtvaardigd uit zijn genade.’ Hier heb je de kern en de eerste bron: God heeft ons door zijn gratis barmhartigheid aangenomen. Dan volgt: ‘Door de verlossing in Christus Jezus.’ Hier heb je als het ware de materie waaruit onze rechtvaardigheid gemaakt wordt. Dan: ‘Door geloof in zijn bloed.’ Hier krijg je de instrumentele oorzaak te zien waardoor Christus’ rechtvaardigheid onze rechtvaardigheid wordt. Ten slotte voegt Paulus er het doel aan toe, als hij zegt: ‘Om zijn rechtvaardigheid te laten zien, om zelf rechtvaardig te zijn en om te rechtvaardigen wie uit geloof in Christus is.’ Romeinen 3:23-26 En om er in het voorbijgaan op te wijzen dat deze rechtvaardigheid ligt in de verzoening, schrijft hij uitdrukkelijk dat Christus gegeven is als verzoening.

Dit leert hij ook in het eerste hoofdstuk van de brief aan de Efeziërs: God heeft ons in genade aangenomen, enkel uit barmhartigheid. Dit gebeurt door de tussenkomst van Christus. We krijgen dat in handen door geloof. En allemaal met het doel dat de glorie van Gods goedheid volledig zou schitteren. Efeziërs 1:3-14

We zien dus dat alle onderdelen van ons behoud buiten onszelf liggen. Wat voor reden is er dan nog om te vertrouwen of ons te beroemen op onze daden? Over de effectieve of over de finale oorzaak kunnen zelfs de meest gezworen vijanden van Gods genade niet met ons van mening verschillen, of ze zouden de hele Schrift moeten ontkennen. Op het punt van de materiële of de formele oorzaak proberen ze ons een valse voorstelling van zaken te geven, alsof geloof en Christus’ rechtvaardigheid hun positie delen met onze daden. Maar ook dit is in strijd met de Schrift. Want de Schrift verklaart simpelweg dat Christus onze rechtvaardigheid en ons leven is en dat we deze zegen van rechtvaardigheid alleen in bezit krijgen door geloof.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.