Insitutie Boek 3 – Het delen in Christus 3.13 – Gods eer en een gerust geweten 3.13.3 – Zekerheid en rust zijn alleen mogelijk als we zelf niets hoeven te verdienen

3.13.3 – Zekerheid en rust zijn alleen mogelijk als we zelf niets hoeven te verdienen

Dan nu de vraag op welke manier ons geweten voor God tot rust gebracht wordt. Er is geen andere manier te vinden dan dat we gratis rechtvaardigheid krijgen als geschenk van God. We moeten steeds bedenken wat Salomo zegt: ‘Wie zal zeggen: “Ik heb mijn hart gezuiverd, ik ben rein van mijn zonde?”’ Spreuken 20:9 Er is echt niemand die niet bedolven zit onder een oneindige hoop onreinheid.

Ieder, zelfs de meest volmaakte, moet dus afdalen in zijn eigen geweten en zijn daden ter verantwoording roepen. Welke uitkomst zal hij dan vinden? Zal hij heerlijk gaan rusten, alsof al zijn zaken met God in orde zijn? Of zal hij juist door vreselijke kwellingen verscheurd worden, omdat hij merkt dat in hem een reden aanwezig is waarom hij veroordeeld moet worden, als hij volgens zijn daden beoordeeld wordt? Als het geweten naar God kijkt, moet het óf een onwankelbare vrede hebben met zijn oordeel, óf door de verschrikkingen van de hel gekweld worden.

Met het behandelen van rechtvaardigheid schieten we dus niets op als we geen rechtvaardigheid vaststellen die zo onwankelbaar is dat onze ziel er in Gods oordeel door gesteund wordt. Als onze ziel zelf niets heeft waarmee ze zonder te beven God onder ogen kan komen en ongeschokt zijn oordeel kan ondergaan, pas dan weten we dat we geen denkbeeldige rechtvaardigheid gevonden hebben.

Niet voor niets houdt de apostel Paulus hier dus zo aan vast. Ik gebruik liever zijn woorden dan mijn eigen woorden. Hij zegt: ‘Als de beloofde erfenis van de wet afhangt, is geloof zonder betekenis geworden en de belofte tenietgedaan.’ Romeinen 4:14 Eerst vertelt hij dat geloof zonder betekenis en zonder inhoud gemaakt is als de beloofde rechtvaardigheid slaat op wat we met onze daden verdienen of ervan afhangt of je je aan de wet houdt. Want daar kan nooit iemand zorgeloos rust vinden, omdat nooit iemand bij zichzelf met zekerheid kan vaststellen dat hij de wet genoegdoening gegeven heeft. Want nooit kan iemand volledig genoegdoening geven door zijn daden. Bewijzen daarvan hoeven we niet ver te zoeken. Ieder die eerlijk naar zichzelf wil kijken, kan de bewijzen bij zichzelf vinden.

En hieruit blijkt in wat voor diepe en donkere schuilhoeken de ziel van de mensen begraven wordt door huichelarij. Want dan zijn ze tegenover zichzelf zo zorgeloos toegeeflijk dat ze niet aarzelen hun eigen vleierijen tegenover Gods oordeel te plaatsen, alsof ze van Hem konden eisen dat Hij het uitvoeren van zijn recht zou opschorten.

Maar de gelovigen die zichzelf oprecht onderzoeken, worden door een heel andere bezorgdheid in het nauw gebracht en gekweld.

In ieders hart zou dus eerst twijfel en uiteindelijk wanhoop opkomen als ieder voor zichzelf zou uitrekenen hoe groot de schuldenlast is die nog op hem drukt en hoe ver hij nog verwijderd is van het voldoen aan de voorwaarde die hem is opgelegd. Kijk, dan is het geloof al onderdrukt en uitgedoofd. Want twijfel, wispelturigheid, onbestendigheid, aarzeling, onzekerheid, wankelmoedigheid en wanhoop – dat is geen geloof. Geloven is dat je jezelf sterkt door een solide zekerheid en een onwrikbare rust, dat je ergens op kunt leunen of je voet op kunt neer te zetten.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.