Insitutie Boek 2 – God als verlosser in Christus 2.8 – De Tien Geboden 2.8.57 – Als je je naaste moet liefhebben, gaat het juist ook over je vijanden

2.8.57 – Als je je naaste moet liefhebben, gaat het juist ook over je vijanden

En dan deze woorden: ‘Heb je vijanden lief. Behandel degenen die jullie haten goed. Bidt voor degenen die jullie vervolgen. Zegen degenen die jullie vervloeken. Dan zullen jullie kinderen van jullie Vader zijn die in de hemel is.’ Mattheüs 5:44; Lucas 6:27-35 De scholastici hebben het gewaagd deze woorden met hun flauwe praatjes te bespotten, maar wat betekenen ze?

Wie zou hier niet net als Chrysostomos concluderen dat uit het dwingende karakter duidelijk blijkt dat dit geen aansporingen zijn, maar geboden?1 Wat blijft er van ons over als we geschrapt worden uit het de lijst van Gods kinderen? Maar volgens de scholastici zijn alleen de monniken kinderen van de hemelse Vader en durven alleen de monniken God als hun Vader aanroepen. En de kerk dan? Die moet dan dus verbannen worden naar de heidenen en de tollenaars. Want Christus zegt: ‘Als jullie alleen vriendelijk zijn voor jullie vrienden, hoe denk je daarmee in de gunst te komen? Doen de heidenen en de tollenaars niet hetzelfde?’ Mattheüs 5:46-47; Lucas 6:32-34 Het zal vast goed met ons aflopen als we ons nog wel christenen mogen noemen, maar als de erfenis van het koninkrijk van de hemel ons wordt afgepakt!

Minstens zo overtuigend is het argument van Augustinus. Hij zegt: als de Heer ontucht verbiedt, dan verbiedt Hij je evengoed om de vrouw van je vijand aan te raken als de vrouw van je vriend. Als Hij diefstal verbiedt, staat Hij stelen helemaal niet toe, niet van een vriend en niet van een vijand. Maar Paulus rekent deze twee, niet stelen en geen ontucht plegen, allebei onder de norm van de liefde. Sterker nog, hij leert zelfs dat ze vallen onder het gebod: je moet je naaste liefhebben als jezelf. Romeinen 13:9 Dus óf Paulus heeft de wet verkeerd uitgelegd, óf we moeten hieruit wel concluderen dat we ook volgens dit gebod zowel onze vijanden moeten liefhebben als onze vrienden.2 Dan is dat een gemeenschappelijk juk voor al Gods kinderen. En dan laten zij die dit juk zo brutaal van zich afwerpen, zich dus daadwerkelijk kennen als kinderen van Satan.

Nu kun je erover dubben of ze deze leer nu vooral uit domheid of uit onbeschaamdheid verbreid hebben. Want onder de kerkvaders is er niemand die niet als een vaststaand feit vermeldt dat dit echte geboden zijn. Zelfs in de tijd van Gregorius de Grote werd daar niet aan getwijfeld. Dat blijkt uit het feit dat hij er zonder meer van uitgaat dat het geboden zijn. Dat staat voor hem buiten kijf.

En hoe dwaas argumenteren ze! Het zou, zeggen ze, voor de christenen een te zware last zijn. Alsof er iets te bedenken valt dat nog moeilijker is dan God liefhebben met heel je hart, met heel je ziel en met al je vermogens! Als je het vergelijkt met dat gebod, zouden we verder alle geboden van de wet maar gemakkelijk moeten vinden, zowel het liefhebben van je vijand als het uit je geest bannen van elk verlangen naar wraak. Omdat we zwak zijn, is natuurlijk alles lastig en moeilijk voor ons, tot de kleinste punt of komma van de wet toe. Goede daden doen we in de Heer. Laat Hij geven wat Hij beveelt en bevelen wat Hij maar wil. Als je christen bent onder de wet van de genade, betekent dat niet dat je teugelloos ronddwaalt zonder wet. Het betekent dat je in Christus bent ingelijfd. Door zijn genade ben je vrij van de vloek van de wet en door zijn Geest staat de wet in je hart geschreven. Jeremia 31:33 Deze genade heeft Paulus op een oneigenlijke manier ‘wet’ genoemd. Want hij zinspeelde op de wet van God, omdat hij een tegenstelling tussen die twee maakte. Romeinen 8:2 Maar de scholastici gebruiken de term ‘wet’ om te filosoferen over niets.

1Chrysostomos, De compunctione cordis I, 4.

2Augustinus, De doctrina christiana I, 30,32.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.

FunctionalOur website uses functional cookies. These cookies are necessary to let our website work.

AnalyticalOur website uses analytical cookies to make it possible to analyze our website and optimize for the purpose of a.o. the usability.

Social mediaOur website places social media cookies to show you 3rd party content like YouTube and FaceBook. These cookies may track your personal data.

AdvertisingOur website places advertising cookies to show you 3rd party advertisements based on your interests. These cookies may track your personal data.

OtherOur website places 3rd party cookies from other 3rd party services which aren't Analytical, Social media or Advertising.