Insitutie Boek 2 – God als verlosser in Christus 2.8 – De Tien Geboden 2.8.11 – De twee tafels van de Tien Geboden

2.8.11 – De twee tafels van de Tien Geboden

In de derde plaats moeten we nadenken over de vraag waarom Gods wet in twee tafels verdeeld is. Deze verdeling wordt niet voor niets verschillende keren uitdrukkelijk genoemd. Iedereen met gezond verstand zal dat inzien. En de reden ligt zo voor de hand, dat we hierover niet in onzekerheid hoeven te verkeren. Want God heeft zijn wet verdeeld in twee delen die samen de hele rechtvaardigheid bevatten. Het eerste deel is gewijd aan de plichten van de godsdienst, die speciaal betrekking hebben op het dienen van zijn majesteit. Het tweede deel is gewijd aan de plichten van liefde, die betrekking hebben op de mensen.

Inderdaad is het dienen van God het eerste fundament van rechtvaardigheid. Want als die dienst omvergeworpen is, liggen alle andere onderdelen van rechtvaardigheid er gehavend en geruïneerd bij, als de puinhopen van een ingestort gebouw. Want wat is dat voor rechtvaardigheid als je de mensen niet lastig valt met roof of diefstal, maar als je ondertussen wel Gods majesteit met een schandelijke heiligschennis van haar eer berooft? Als je je lichaam niet bezoedelt met overspel, maar als je met je godslasteringen wel Gods heilige naam ontwijdt? Als je geen mens vermoordt, maar als je wel je best doet om de herinnering aan God te doden en uit te wissen? Het heeft dus geen zin om rechtvaardigheid aan te prijzen zonder godsdienst. Dat ziet er niet beter uit dan een tentoongesteld lichaam waarvan het hoofd is afgehakt.

En de godsdienst is niet alleen het belangrijkste onderdeel van rechtvaardigheid. Het is zelfs de ziel waardoor rechtvaardigheid als geheel ademt en leeft. Want zonder vrees voor God bewaren mensen ook onder elkaar geen rechtvaardigheid en liefde. Daarom noem ik het dienen van God het uitgangspunt en het fundament van rechtvaardigheid. Want als die dienst verdwijnt, is alles wat mensen onderling nog aan rechtvaardigheid, kuisheid en zelfbeheersing in praktijk brengen, in Gods ogen zinloos en zonder betekenis. Ik noem het dienen van God de bron en de geest. Want van daaruit leren mensen beheerst en zonder elkaar kwaad te doen met elkaar te leven, als ze God vrezen als de rechter van recht en onrecht.

Daarom onderwijst God ons door de eerste tafel in vroomheid en in de plichten die horen bij de godsdienst, waardoor zijn majesteit geëerd moet worden. Door de tweede tafel schrijft God voor hoe we ons, omdat we zijn naam vrezen, moeten gedragen in de omgang met de mensen. Daarom heeft de Heer – de evangelisten vertellen dat – de hele wet kort samengevat in twee kernpunten: we moeten God liefhebben met heel ons hart, heel onze ziel en al onze vermogens. En we moeten onze naaste liefhebben als onszelf. Mattheüs 22:37; Lucas 10:27 Je ziet dat Hij van de twee punten waarin Hij de hele wet samenvat, het ene op God richt en het andere voor de mensen bestemt.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.