2.11.8 – De tegenstelling die Paulus en Jeremia maken

Ik zal nu punt voor punt de tegenstelling uitleggen die de apostel Paulus maakt. Het Oude Testament is schriftelijk, omdat het is afgekondigd zonder de effectiviteit van de Geest. Het Nieuwe Testament is geestelijk, omdat de Heer het geestelijk in het hart van de mensen gegraveerd heeft. De tweede tegenstelling is daarom eigenlijk een uitleg van de eerste tegenstelling: het Oude Testament brengt de dood, omdat het niet anders kan dan het menselijk geslacht onder de vloek brengen. Het Nieuwe Testament is het instrument van het leven, omdat het de mensen bevrijdt van de vloek en met God verzoent. Het ene testament bedient de vloek, omdat het alle kinderen van Adam beschuldigt van zonden. Het andere testament bedient rechtvaardigheid, omdat het Gods barmhartigheid openbaart, waardoor wij gerechtvaardigd worden.

Het laatste punt gaat over de rituelen van de wet. Omdat het Oude Testament een beeld liet zien van dingen die nog niet aanwezig waren, moest dat testament na verloop van tijd verdwijnen. Maar het evangelie laat de werkelijkheid zelf zien. Daarom blijft het voor altijd stevig overeind staan. Jeremia noemt zelfs de morele wet een zwak en broos verbond, maar om een andere reden: het wordt snel gebroken door het plotselinge verraad van een ondankbaar volk. Maar zo’n verbondsbreuk is de schuld van het volk. Daarom mag je dat eigenlijk niet aan het testament wijten. De rituelen zijn echter vanwege hun eigen zwakheid bij de komst van Christus afgeschaft. De reden voor die zwakheid lag in de rituelen zelf.

Verder moeten we het verschil tussen schriftelijk en geestelijk niet zo opvatten alsof de Heer zijn wet aan de Joden heeft gegeven zonder dat dat iets opleverde, alsof niemand zich tot Hem bekeerde. Het gaat om de tegenstelling, om duidelijk te maken hoe overvloedig de genade is waarmee de wetgever de prediking van het evangelie geëerd heeft. Het is net alsof dezelfde wetgever nu een nieuwe rol aangenomen heeft. Want als we kijken wat voor menigte Hij door de prediking van het evangelie uit alle volken opnieuw geboren heeft laten worden en binnen de gemeenschap van zijn kerk verzameld heeft – dan kunnen we alleen maar zeggen dat vroeger in Israël maar weinig mensen van harte en oprecht het verbond van de Heer omhelsd hebben. In aantal was het bijna niemand. Toch waren het er op zichzelf genomen veel, als je hun aantal nergens mee vergelijkt.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. In 2019 heb ik bovendien een gedrukte versie en een e-bookversie uitgegeven.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.