Insitutie Boek 2 – God als verlosser in Christus 2.1 – De zondeval en de erfzonde 2.1.2 – Nederige zelfkennis is niet aantrekkelijk voor mensen

2.1.2 – Nederige zelfkennis is niet aantrekkelijk voor mensen

Als we onszelf onderzoeken, moeten we inderdaad hiernaar zoeken. Gods waarheid schrijft dat voor. Die waarheid eist immers dat we onszelf kennen op een manier die ons laat afzien van elk vertrouwen in eigen kunnen en ons brengt tot nederigheid, omdat elke reden tot eigendunk ons ontbreekt. Ons einddoel bestaat eruit dat we een juist inzicht hebben en juist handelen. Als we dat einddoel willen bereiken, moeten we ons aan deze regel houden.

Het ontgaat mij niet dat een opvatting die ons eerder uitnodigt om onze rijkdom te overdenken dan onze ellendige armoede te bekijken, veel populairder is. Want onze armoede gaat gepaard met schande en moet ons wel met schaamte vervullen. En er is niets wat een mens van nature liever wil dan gestreeld worden met vleierij. Als hij hoort dat zijn gaven geprezen worden, gelooft hij het dus maar al te graag. Het is daarom geen wonder dat de meeste mensen op dit punt zo vreselijk gedwaald hebben. Want een door en door blinde eigenliefde is alle stervelingen aangeboren. Daarom maken ze zichzelf heel graag wijs dat er in hen niets is waar je terecht een hekel aan zou moeten hebben. Het totaal ongefundeerde idee dat de mens aan zichzelf meer dan genoeg heeft om goed en gelukkig te leven, hoeft niet door iemand anders in bescherming te worden genomen. Want het wordt door iedereen geloofd.

Sommigen willen er best een meer bescheiden opvatting op nahouden. Ze willen niet de indruk wekken dat ze zichzelf alles aanmatigen en daarom laten ze ook iets aan God over. Maar ze verdelen het zo dat ze nog steeds alle reden hebben voor eigendunk en zelfvertrouwen.

Komt er dan ook nog iemand die met verleidelijke woorden de trots kietelt die uit zichzelf al welig binnen in de mens tiert, dan is er niets wat hem zo sterk toelacht. Dus hoe royaler iemand de geweldige kwaliteiten van de menselijke natuur prees en hoe hoger hij ervan opgaf, hoe meer zo iemand vrijwel alle eeuwen door werd toegejuicht. Echter, hoe sterk de geweldige kwaliteiten van de mens ook geprezen worden, zodat hij op zichzelf leert vertrouwen, het levert alleen maar genot op omdat het zo aangenaam klinkt. Wie ermee instemmen, worden er zo door misleid, dat ze een ellendige ondergang tegemoet gaan.

Want wat heb je eraan als je op basis van een totaal ongefundeerd zelfvertrouwen plannen maakt en voorbereidingen treft voor dingen waarvan je vindt dat die ertoe doen? Wat levert het je op als je eraan probeert te beginnen, maar het mislukt al bij de eerste poging, omdat gezond verstand en echte kracht je ontbreken? En als je toch onbekommerd doorgaat en je je ondergang tegemoet snelt? Toch kan het niet anders gaan dan zo, als je je vertrouwen stelt op eigen kracht.

Zulke leermeesters belemmeren ons alleen maar als ze ons onze rijkdom laten overdenken. Wie naar hen luistert, zal niet verder komen in zelfkennis. Hij zal worden meegesleurd in de grootst mogelijke onwetendheid.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. Een verbeterde versie van deze vertaling is verkrijgbaar in druk en als e-book. Het zal nog even duren voor alle laatste correcties ook op de website doorgevoerd zijn.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.

Als je deze website bezoekt, worden er cookies op je apparaat geplaatst. Cookies die nodig zijn om deze site goed te laten werken of om anonieme statistieken bij te houden, worden altijd geplaatst. Maar voor cookies die gebruikt worden om jouw surfgedrag te registreren, moet je eerst toestemming geven. Meer informatie.