Insitutie Boek 1 – God als schepper 1.5 – God kennen uit de schepping 1.5.13 – De godsdienst kan niet gebaseerd worden op de mening van mensen

1.5.13 – De godsdienst kan niet gebaseerd worden op de mening van mensen

Verder moeten we begrijpen dat ieder die de zuivere godsdienst vervalst, zich afscheidt van de enige God. En dat geldt onontkoombaar voor ieder die zich overlevert aan zijn eigen mening. Je kunt wel beweren dat je iets heel anders in gedachten hebt. Maar wat je bedoelt of wat je jezelf wijsmaakt, doet er niet toe. Want de Heilige Geest verklaart dat iedereen afvallig is die in de duisternis van zijn geest demonen de plaats van God laat innemen.

Daarom zegt Paulus dat de Efeziërs zonder God waren, totdat ze uit het evangelie hadden geleerd wat het inhield om de echte God te dienen. Efeziërs 2:12-13 En dit moeten we niet tot slechts één volk beperken. Want ergens anders verzekert Paulus in het algemeen dat alle stervelingen dwaas gemaakt waren in hun overwegingen, nadat hun in het bouwwerk van de wereld de majesteit van de schepper geopenbaard was. Romeinen 1:21

Om plaats te maken voor de enige echte God, veroordeelt de Schrift daarom elke god die ooit onder de heidenen vereerd werd, als vals en namaak. Er blijft er niet één over, behalve op de berg Sion. Daar floreerde de bijzondere kennis van God. Habakuk 2:18-20

In de tijd van Christus leken van de heidenen ongetwijfeld de Samaritanen echte vroomheid nog het dichtst te benaderen. Maar toch horen we uit Christus’ mond dat zij niet wisten wat ze dienden. Johannes 4:22 Dat betekent dus dat ze bedrogen werden door een onzinnige dwaling.

Ten slotte – niet iedereen heeft zich aan grove schendingen schuldig gemaakt. Niet iedereen is tot openlijke afgodendienst vervallen. Maar toch is er nooit een zuivere en degelijke godsdienst geweest die alleen maar gebaseerd is op de publieke opinie. Want hoewel een enkeling niet meedeed met de dwaasheid van de massa, heeft Paulus toch gelijk als hij leert dat Gods wijsheid door de machthebbers van deze wereld niet begrepen wordt. 1 Korinthiërs 2:8 En als de allerbesten in duisternis gedwaald hebben, wat zullen we dan zeggen van het gepeupel?

Daarom is het geen wonder als de Heilige Geest alle godsdiensten verwerpt die mensen naar eigen inzicht hebben verzonnen, omdat het ontaarde vormen van godsdienst zijn. Want als het om de hemelse mysteries gaat, brengt elke menselijke mening dwalingen voort, zelfs al is het niet altijd een even grote berg. En ook al wordt het niet erger dan dat, dan is het toch een grote schending om op goed geluk een onbekende God te aanbidden. Handelingen 17:23 En daaraan maken mensen zich schuldig, volgens Christus zelf, als hun uit de wet niet geleerd is welke God ze moeten dienen. Johannes 4:22

Het is waar dat de beste wetgevers niet verder gegaan zijn dan de godsdienst te baseren op de publieke opinie. Ja, Xenofon1 beschrijft dat Socrates2 zelfs het orakel van Apollo prijst, dat voorschreef dat ieder de goden moest dienen zoals de voorvaders dat deden en zoals het in zijn stad de gewoonte was.3

Maar hoe komen stervelingen aan het recht om op eigen gezag besluiten te nemen over wat de wereld ver te boven gaat? Of wie kan rust vinden in de wil van de meerderheid of de besluiten van het volk en zonder twijfel een God aannemen die hem door mensen overgeleverd wordt? Ieder gaat toch liever op zijn eigen oordeel af, dan zich aan de uitspraak van een ander te onderwerpen. Het vormt dus een veel te wankele basis voor vroomheid om in het dienen van God de gewoonte van de stad of de publieke opinie uit het verleden te volgen. Daarom blijft als enige mogelijkheid over dat God zelf vanuit de hemel over zichzelf getuigt.

1Xenofon ( 354 v. Chr.), Griekse auteur.

2Socrates ( 399 v. Chr.), Griekse filosoof.

3Xenofon, Apomnemoneumata I, 3,1.

Deze moderne vertaling van de Institutie van Johannes Calvijn heb ik tussen 2013 en 2018 paragraaf voor paragraaf op deze website geplaatst. Een verbeterde versie van deze vertaling is verkrijgbaar in druk en als e-book. Het zal nog even duren voor alle laatste correcties ook op de website doorgevoerd zijn.

Gerrit Veldman

Reageren

Schrijf hier je reactie.
Vul hier alsjeblieft je naam in

Johannes Calvijnhttp://institutie.gerritveldman.nl
De reformator Johannes Calvijn leefde van 1509 tot 1564. In 1536 verscheen de eerste versie van zijn Institutie, oftewel Onderwijs in de christelijke godsdienst. Vervolgens breidde hij het boek een aantal keer fors uit, tot in 1559 de definitieve versie verscheen.