De registerknoppen van mijn Domus en Hauptwerk

De registerknoppen van mijn Domus (type Jubliate 230 Deluxe uit 1998) zenden allemaal een MIDI-signaal uit dat wordt opgevangen door Hauptwerk. Dit zijn zogenaamde 'system exclusive messages', die bestaan uit 6 cijfercodes. De eerste twee zijn altijd 240 en 49, de laatste is altijd 247. De overige drie variëren. Als voorbeeld de eerste registerknop (Contrabourdon 32' van het Pedaal). Bij het inschakelen van dit register wordt standaard de volgende code uitgezonden: 240,49,66,0,1,247. Bij het uitschakelen: 240,49,2,0,1,247. De derde code (66 resp. 2) is afhankelijk van op welk MIDI-kanaal het betreffende klavier staat ingesteld. Standaard staat het Pedaal op kanaal 3. De 3e cijfercode voor Pedaalregisters wordt dan: 64+3-1=66 resp. 0+3-1=2. Manuaal I staat op kanaal 2 (64+2-1=65 resp. 0+2-1=1) en Manuaal II staat standaard op kanaal 1 (64+1-1=64 resp. 0+1-1=0).

Zelf heb ik de MIDI-kanalen van het Pedaal en Manuaal II omgewisseld, omdat dit beter aansluit bij de standaardinstellingen in Hauptwerk. Dit gaat als volgt: houd de Set-piston (S) ingedrukt en selecteer dan de MIDI-registerknop van het betreffende klavier (Pedaal resp. Manuaal II). Toets dan op het numerieke klavier (de eerste 10 toetsten van het bovenklavier) de code 01 voor kanaal 1 resp. 03 voor kanaal 3.

Als we de registerknoppen van de Domus voor Hauptwerk gaan gebruiken, moeten we wel eerst de registers van de Domus zelf uitschakelen. Dat doen we als volgt: houd de S ingedrukt en druk dan op de C. Alle registers staan nu aan. Schakel ze allemaal uit en houd weer de S ingedrukt en druk dan weer op de C. (Inschakelen werkt precies andersom).

Het koppelen van de registerknoppen aan Hauptwerk gaat als volgt: ga in Hauptwerk naar het menu 'General settings' en kies dan 'Switch (MIDI) inputs'. Er verschijnt nu een dialoogvenster met links een rij koppels, pistons, registers, tremulanten enz. in Hauptwerk. Kies in deze lijst 'Stops: div 1 (Pedal) 01. Dit is het eerste register van het Pedaal. Hier gaan we de Contrabourdon 32' aan koppelen. Dit gebeurt in het rechter deel van het dialoogvenster. De code voor het inschakelen vullen we in bij 'Message sent when engaging' en de code voor het uitschakelen bij 'Message sent when disengaging'. Bij beide kiezen we als 'Event type': 'System exclusive'. En onder 'System exclusive bytes' bij 'Numer of bytes' kiezen we: 6. Vervolgens vullen we de 6 cijfercodes in. Voor de Contraboudon 32' wordt dus (bij Pedaal op MIDI-kanaal 1) 240,49,64,0,1,247 resp. 240,49,0,0,1,247. De codes 7 t/m 16 laten we op 0 staan.

Dit herhalen we vervolgens voor de eerste 8 Pedal stops, de eerste 10 Great stops (Manuaal I) en de eerste 10 Swell stops (Manuaal II). Een lijst van alle MIDI-codes die mijn Domus uitzendt, is hier te downloaden als pdf-bestand. (Andere types van Domus zenden mogelijk iets andere codes uit. Deze zijn uit te lezen met het programma MIDI-OX.)

Ook de tremulanten kunnen we koppelen. Die koppelen we aan 'Trems: div 1 (Great) main' en Trems: div 2 (Swell) main. En zelfs de koppels kunnen we koppelen: P+I koppelen we aan 'Coupler: div 1 + div 2 8'', P+II aan 'Coupler: div 1 + div 3 8'' en I+II aan 'Coupler: div 2 + div 3 8''. Dit is niet perse nodig, omdat de koppels van de Domus gewoon blijven werken en hetzelfde effect bereikt wordt zonder de koppels te koppelen aan Hauptwerk. Het enige voordeel is dat nu ook op de monitor te zien is dat de koppels gekozen zijn.

Er zijn nu nog twee registerknoppen over: de AP-knop en de A/B-knop. De automatisch pedaal-functie is ook in Hauptwerk beschikbaar, en die koppelen we dus aan 'Coupler: div 2 + div 1 bass'. Hiervoor geldt overigens hetzelfde als voor de andere koppels: deze knop blijft gewoon werken, dus koppelen aan Hautpwerk is niet perse nodig. De A/B-knop heeft voor de Domus geen functie meer en daarom gebruik ik die als extra registerknop. Ik heb hem gekoppeld aan de elfde van de Great stops. De MIDI-knoppen zenden geen MIDI-signalen uit en kunnen we dus niet als registerknop gebruiken. (Deze knoppen zijn nodig om de MIDI-signalen van de klaviertoetsen in te schakelen.)

Van de pistons van de Domus, geven de meeste geen MIDI-signalen door. De geprogrammeerde combinaties zijn echter gewoon te gebruiken. Alleen de Cancel-piston (C) en de Chimes-piston geven MIDI-signalen door. De Cancel-piston koppelen we aan 'Pistons: general cancel'. Het voordeel hiervan is dat deze knop nu ook de registers uitschakelt die niet vanaf de Domus te bedienen zijn (bijvoorbeeld wanneer de sampleset meer registers heeft dan de Domus knoppen heeft). De Chimes-piston is eigenlijk niet bruikbaar, omdat deze nog steeds alle registers van Manuaal I uitschakelt en het klokkenspel activeert. Wel is het eventueel mogelijk om deze te koppelen aan de menu-functies van Hauptwerk waarmee Hauptwerk wordt afgesloten of de computer wordt uitgeschakeld.

Tenslotte de zwelpedalen. Om deze in te stellen gaan we naar 'General settings' en kiezen 'Continuous control MIDI-inputs'. Het rechter zwelpedaal (Manuaal I) koppelen we aan 'Swells: div 3 (Swell)'. Het linker zwelpedaal (Manuaal II en Pedaal) koppelen we aan 'Swells: div 2 (Great)' en aan 'Swells: div 1 (Pedal)'. Bij 'MIDI input path' kiezen we het klavier (Pedal, Great of Swell). Bij 'MIDI controller number' kiezen we '11-expression'. De 'Default position' is 98 voor Pedaal en Manuaal I en 126 voor Manuaal II. De 'minimum value' en 'maximum value' zijn 66 en 98 voor Pedaal en Manuaal I en 66 en 126 voor Manuaal II.

Klaar! De instellingen kunnen nu per sample-set aangepast worden via het menu 'Organ settings'.